Felsefe Nedir

[imparator]

FELSEFE NEDİR?

– Felsefe kişinin kendisini ve çevresini anlama, yorumlama, açıklama ve gerçeği arama çabasıdır.
FELSEFENİN GENEL ÖZELLİKLERİ

– Felsefe, bilgi edinmeye değil bilgi aramaya yönelik bir faaliyettir.
– Felsefede cevaplardan çok sorular önemlidir.
– Felsefe, insanı ve evreni bir bütün halinde kavramaya çalışır.
– Felsefe, bir bilin değildir ancak bütün bilimler felsefeden doğmuştur.
– Felsefenin yöntemi her zaman için bilinçli, tutarlı, sistemli bir düşünme yöntemidir.
– Felsefi sistemler kendi içerisinde tutarlıdır. Fakat genel- geçer bir niteliğe sahip değildirler.
FELSEFENİN YARARI

– Felsefe kişide merak ve kuşku uyandırır.
– Felsefe bilinçlenmeyi ve görüş açımızın gelişmesini sağlar.
– Demokrasinin gelişmesini ve işlemesini sağlamaktadır.
– Yeni bilim dallarının ortaya çıkmasını sağlar.
– Felsefe insana hemen her konuda akıl yürütebilmesini sağlar.
BİLGİ ve BİLGİ TÜRLERİ

BİLGİ : Suje ile Obje arasındaki ilişki sonucunda elde edilen üründür.
İnsanın, bilgi elde etmesinde iki yetisi vardır :
1- Düşünme
2- Duyular yoluyla algılama gözlemleme
BİLGİ TÜRLERİ : Gündelik Bilgi , Dinsel Bilgi, Teknik Bilgi, Sanat Bilgisi , Bilimsel Bilgi , Felsefi Bilgi
Gündelik Bilgi: İnsanların gündelik hayatlarında en sıradan deneyimleri sonucunda elde etmiş oldukları bilgi türüdür. Özellikleri :
– Tek tek olaylarla ilgilidir.
– Sezgilere dayalı olarak ortaya çıkar.
– Genelleştirilmiş bilgidir. Ancak gerçekliğinden söz edilemez.
– Sonuçları kesin değildir ve sistemsiz bir yapıya sahiptir.
Dinsel Bilgi : Dinsel bilgide suje ile obje arasındaki ilişki inanç temeline dayanır. Bu bakımdan dinsel bilgide gerçekliğin kanıtlanmasına ihtiyaç yoktur. Özellikleri :
– Varlığı inanç aracılığıyla ortaya koyar.
– Tanrı, evren ve insana ilişkin tümel açıklamalar içerir.
– Eleştiri ve tartışmaya kapalıdır. (dogmatiktir)
Teknik Bilgi : Doğal nesnelerin bilimsel bilgilerden yararlanılarak insan yaşamında kullanabilir halde getirilmesi sonucu elde edilen bilgi türüdür. Özellikler :
– pratik yarara dayalı olarak oluşur.
– İnsan yaşamını kolaylaştırmak amacına yöneliktir.
– Bilimsel bilgi ile karşılıklı etkileşim içindedir.
Sanat Bilgisi : Sanat güzeli arayan gerçekliği simgelerle anlatmaya çalışan bir etkinliktir. Bu etkinlik duyguya ve sezgiye dayanır. Yetenek ve hayal gücü gerektirir. Özellikleri :
– Sezgilere ve yaratıcı hayal hücüne dayanmaktadır.
– Subjektiftir.
– Amaç, estetik haz uyandırmaktır.
Bilimsel Bilgi : Bilimsel bilginin başlıca özelliği nesnel, kesin, genelleyici, eleştirel olmasıdır. Akla, gözleme, deney ve kanıta dayanır. Bilimsel bilgi üçe ayrılır.
1- Formel Bilgi :
– Yalnızca düşüncede var olan varlığı konu edinir.
– Matematik, mantık, etik, değerler bu alana girer.
– Tümden gelim yöntemini kullanır.
2- Doğa Bilimleri :
– Reel varlığı konu edinir.
– Fizik, kimya, biyoloji, tıp ve yer bilimleri bu alana girer.
– Temel özelliği olgusallıktır. ( Olgusallık : Yargıların doğrudan ya da dolaylı olarak gözlenebilir olanı dile getirmesidir.)
– Tümevarım ( endüksiyon ) yöntemini kullanır.
3- İnsan Bilimleri :
– Konusu insan ve toplumdur.
– Piskoloji, sosyoloji, tarih, siyaset ve coğrafya bu alana girer.
– Anlama yöntemi kullanır.
– Toplumsal olayları anlamamızı sağlar.


Felsefi Bilgi : Felsefi bilgi, insanın deneye dayanmadan yalnızca aklıyla, düşünme gücüyle kafasındaki sorulara cevap vermesidir. Özellikleri :
– Tümel ve geneldir
– Özü araştırır.
– Akılcıdır.
– Yöntemlidir.
– Sistematik düzenlidir.
– soru sormaya ve hayal gücüne dayalıdır.
FELSEFENİN DİĞER ALANLARLA İLİŞKİSİ

Felsefe İle Bilim Arasındaki Ortak Özellikler:
– Akıl ve mantık ilkeleri kullanır.
– Bilinçli yöntemli ve sisteme dayalıdır.
– İlke ve yasalara ulaşmaya çalışırlar.
– Merak ve anlama arzusundan doğmuştur.
Felsefe İle Bilim Arasındaki Farklar:
– Kelsefe hem olgularla hemde değerlerle ilgilenirken bilim sadece olgularla ilgilenir.
– Bilimin önermeleri doğrulanabilir ancak felsefenin önermeleri dar anlamda doğrulanamazlar.
– Bilimlerde ön görüde bulunabiliriz ancak felsede bulunamayız.
Felsefe İle Din Arasındaki Ortak Özellikler:
– Konuları insan ve evrendir.
– Varlığı tümel olarak açıklarlar.
Felsefe İle Din Arasındaki Farklar :
– Felsefi bilgiler akla dayanırken dinsel bilgiler inanca dayanır.
– Felsefede soru sormak esastır ama dinde verilen cevaplara inanmak esastır.
– Felsefe eleştiricidir din ise dogmatiktir.
Felsefe İle Sanat Arasındaki Ortak Özellik:
– Varlığı, hayatı insanı yaratıcı bir zeka ile kavrar ve yorumlar.
Felsefe İle Sanat Arasındaki Fark :
– Felsefe doğrulara dayanırken sanat duygusallığa dayanır.
BİLGİ FELSEFESİNİN TEMEL KAVRAMLARI
Doğruluk , Gerçekçilik , Temellendirme dir.
Doğruluk : Düşüncenin gerçekle bire bir uyuşmasıdır.
Gerçekçilik: Gerçek, bilinçten bağımsız olarak nesnel dünyada bulunan güneş, hava, taş gibi şeylerdir.
Temellendirme : Ortaya konan bir soru için dayanak, gerekçe, temel bulunmalıdır. Temellendirilmiş bir bilgi ölçütler aracılığıyla kazanılan bilgidir.
BİLGİ FELSEFESİNİN TEMEL PROBLEMLERİ :
– Doğru Bilginin Mükün Olup Olmadığı
– Doğru Bilginin Kaynağının Ne Olduğu
– Doğru Bilginin Ölçütü Ve Sınırı Ne Olduğu
Problemleri bilgi felsefesinin en önemli problemleridir.
DOĞRU BİLGİNİN MÜKÜN OLUP OLMADIĞI PROBLEMİ:
– doğru bilginin mümkün olduğu savunulan ( DOGMATİZM)
– doğru bilginin mümkün olmadığı savunulan (SEPTİSİZM)
DOGMATİZM: Kesinliğinden hiçbir şekilde şüphe edilmeyendir. Dogmatizm de :
– değişmez ve kesin bilgiler olduğu savunulur.
– Akıl aracılığıyla elde edilen bilgiler kanıt aramaksızın üzerine her hangi bir inceleme ve eleştirme yapılmaksızın doğru olarak kabul edilir.
– Doğmatizm temeli üzerinde rasyonalizm, emprizm, kritisizm, analitik felsefe, pozitivizm, sezgicilik, pragmatizm, fenomenoloji gibi felsefi akımlar doğmuştur.
SEPTİSİZM (şüphecilik): doğru bilginin mümkün olmadığı ve hiçbir şekilde bilgi elde edilemeyeceği savunulan akımdır.
– septikler, insanın duygularının ve aklının yetersizliğinden dolayı doğru bilgiye ulaşılamayacağını savunurlar.
– Belli bir doğruya ulaşmadan önce kuşku duymak zorunlu ve kaçınılmazdır.





BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ : felsefe tarihi boyunca bilginin kaynağıyla ilgili dört temel görüş ortaya çıkmıştır. Bu görüşler :
Rasyonalizm (Akılcılık): Bilgi kaynağında aklın ve düşüncenin olduğunu savunan akımdır.
Emprizm(Deneycilik): Bilginin kaynagında algıların, duyuların , deneylerin ve gözlemlerin bulunduğunu savunan akımdır.
Kritisizm (Eleştiricilik): Bilginin kaynagında aklın ve deneyin bir arada bulunduğunu savunan akımdır.
Entüisyonizm (Sezgicilik) :Bilgielde etmede aklın ve deneyin yetersiz olduğu insanın sadece sezgi aracılığıyla bilgi elde edebileceği savunulan akımlardır.
RASYONALİZM(AKILCILIK): Bilginin temel kaynağının akıl olduğunu savunulan akımdır. Rasyonalistlere göre bilgi zorunlu, kesin ve genel- geçer olmalıdır. Böyle bir bilgi ancak akılla elde edilebilir. Bilim modeli matematik ve mantıktır. Rasyonalistlere göre bilgi doğuştan gelmektedir. Doğuştan gelen bu bilgilere apriori bilgileri denir. (

---

PLATON. FARABİ

---

)
EMPRİZM (DENEYCİLİK): doğuştan zihnimizde hiçbir bilgi, düşünce ve ilke bulunmadığını, bilgilerimizin duyu ve algıdan geldiğini deneyden türediğini ileri süren felsefi akımdır. (

---

JOHN LACKE

---

)


NOTLAR

---

NOTLAR

---

NOTLAR

---

NOTLAR

---

NOTLAR

---

Metafiziğin temel problemleri nelerdir?
– Varlık ile ilgili problemler ( ontoloji )
– Evrenin yapı ve oluşumu ile ilgili problemler ( kozmoloji )
– Tanrı ve ruh ile ilgili problemler.

NOTLAR

---

NOTLAR

---

NOTLAR

---

NOTLAR

---

NOTLAR

---

Sofistler doğru bilginin varlığından ilk defa şüphelenen kişilerdir. Sofistlerin bu kuşkuculukların daha sonra septikler devam ettirerek daha ileriye götürdüler.

[Yazar]

Yazılar