Basketbol

[imparator]

Basketbol

Basketbol, dikdörtgen biçimindeki (genellikle kapalı) bir alanda beşer oyuncudan oluşan iki takım arasında, şişirilmiş bir topla oynanan oyuna verilen addır. Takımlar sayı kazanmak için topu, elle oynayarak, yerden yüksekte yatay olarak yerleştirilmiş bir çemberle çevresindeki fileden oluşan karşı tarafın basket’inden (sepet) geçirmeye çalışırlar. Orjinali Basketball olan bu sporun adı dilimize Basketbol olarak geçmiştir. İngilizce’de basket “sepet”, ball da “top” anlamına gelir. Sepettopu kelimesi dilimizde var olmasına karşın kullanmadığımız kelimelerden biridir.
Basketbolu 1891’de, ABD’nin Massachusetts eyaletinde Springfield Genç Erkekler Hıristiyan Birliği (YMCA) Eğitim Okulu’nda beden eğitimi öğretmeni olan James Naismith yarattı. O zamanlarda pota yerine şeftali sepetleri kullanılmasından dolayı oyuna basketball (sepettopu) adı verildi. Beşer kişilik takımlar arasında ilk basketbol karşılaşması 1896’da Iowa City’de oynandı. Takımların beşer kişiden oluşması ise 1897’de kural haline geldi. Oyun kısa zamanda Kanada, Fransa, İngiltere, Avustralya, Çin ve Hindistan’a yayıldı. YMCA’nın jimnastik salonunun yalnızca 10-18 kişi tarafından kullanılabilmesi yüzünden oyunu bir süre yasaklaması, basketbol meraklılarının özel oyun alanları kiralamalarına, böylece de profesyonel basketbolun ilk adımlarının atılmasına yol açtı. Önceleri futbol topuyla oynanan oyun, sonraları daha büyük çapta, gene parçalı ve dikişli bir topla oynanmaya başladı. 1948-49’da tek parçalı, çevresi ve ağırlığı belirlenmiş ilk resmi basketbol topu ortaya çıktı. Sepet ve daha sonraları altı kapalı fileler yerine altı açık ağ kullanılması 1912-13’de, çemberin arkasına topun arkaya düşmesini önleyecek bir engel (panya) yerleştirilmesi 1895’de, cam potaların kullanılması ise 1908-10’da gerçekleşti. Aşağıdaki resimlerde basketbol sahası ve gerekli donanım hakkında daha anlaşılır bilgiler edinebilirsiniz.

[imparator]

Türkiye'de Basketbolun Kısa Tarihi

Basketbol Türkiye'de ilk defa 1904 yılında Amerikan Robert Koleji ögrencileri tarafından oynandı. Galatasaray Lisesi’nin en eski beden eğitimi öğretmenlerinden ve ilk devrin en ünlü kalecilerinden Ahmet Robenson (İzciliği de Türkiye’de o başlatmıştı (1911).), 1911 yılında eline geçen bir Amerikan dergisinde rastladığı bu sporu ögrencilerine oynatmak için teşebbüse geçti.
Onar kişiilik takımlar arasında yapılan ilk maçta yirmi oyuncunun hepsi sakatlandı, çünkü oyun kuralları doğru olarak bilinmiyordu. 1913'de FENERBAHÇE kulübünde bir basketbol şubesi kuruldu, ilk denemeler olumlu sonuç verdi, fakat oynayacak rakip takım yoktu. Bu yüzden diğer Türk basketbol takımlarının kurulduğu 1935 yılına kadar herhangi bir gelişme olmadı.
İlk milli basketbol takımı 24 Haziran 1936'da Yunanistan milli takımıyla Beyoğlu Halkevi Spor Salonu’nda ilk maçını oynadı. Bu maçı 49-12 kazanan ilk milli basketbol takımı şu oyunculardan kuruluydu: Naili Moran (kaptan), Sadri Usuoglu, Feridun Koray, Jak Habib, Dionis Sakalak, Hayri Arsebuk, Hazdayi Penso, Nihat Ertug.
1936'dan 1959'a kadar basketbol 'Spor Oyunları Federasyonu' adı altında kurulan bir federasyonun içinde voleybol ve hentbol ile birlikte yürütüldü. 1 Mart 1959'da Türkiye Basketbol Federasyonu resmen kuruldu.
Önceleri İstanbul, Ankara ve İzmir bölgelerine dayanan basketbol faaliyeti, mahalli lig maçlarıyla bu bölgelerin lig birincileri arasında oynanan lig şampiyonalarıyla devam ediyordu. 1966 Yılından itibaren Deplasmanlı Türkiye Ligi başladı.

[imparator]

Erkekler 1.Lig Şampiyonları

YIL ŞAMPİYON PLAY-OFF FİNALİ KOÇ2000-01: Ulker (Efes Pilsen, 4-2) Murat Didin99-2000: Tofas (Efes Pilsen, 4-1) Tolga Ongoren1998-99: Tofas (Efes Pilsen, 4-2) Jasmin Repesa1997-98: Ulker (Efes Pilsen, 4-2) Cetin Yilmaz1996-97: Efes Pilsen (Turk Telekom PTT, 4-1) Aydin Ors1995-96: Efes Pilsen (Ulkerspor, 4-0) Aydin Ors1994-95: Ulker (Fenerbahce, 4-2) Cetin Yilmaz1993-94: Efes Pilsen (Ulkerspor, 4-2) Aydin Ors1992-93: Efes Pilsen (Fenerbahce, 4-0) Aydin Ors1991-92: Efes Pilsen (Pasabahce, 3-1) Aydin Ors1990-91: Fenerbahce (Tofas, 3-2) Cetin Yilmaz1989-90: Galatasaray (Pasabahce, 3-1) Faruk Akagun1988-89: Eczacibasi (Cukurova, 3-1) Mehmet Baturalp1987-88: Eczacibasi (Cukurova, 3-1) Mehmet Baturalp1986-87: Karsiyaka (Galatasaray, 2-1) Nadir Vekiloglu1985-86: Galatasaray (Efes Pilsen, 2-1) Fehmi Sadikoglu1984-85: Galatasaray (Fenerbahce, 2-1) Nur Germen1983-84: Efes Pilsen (Karsiyaka, 2-1) Aydan Siyavus1982-83: Efes Pilsen Riza Erverdi1981-82: Eczacibasi Aydan Siyavus1980-81: Eczacibasi Aydan Siyavus1979-80: Eczacibasi Aydan Siyavus1978-79: Efes Pilsen Faruk Akagun1977-78: Eczacibasi Aydan Siyavus1976-77: Eczacibasi Aydan Siyavus1975-76: Eczacibasi Aydan Siyavus1974-75: Besiktas Cavit Altunay1973-74: Muhafizgucu Armagan Asena1972-73: ITU Oner Saylan1971-72: ITU Samim Gorec1970-71: ITU Sengun Kaptanoglu1969-70: ITU Mehmet Baturalp1968-69: Galatasaray Petar Sinemov1967-68: ITU Mehmet Baturalp1966-67: Altinordu Samim Gorec TOPLAM : Eczacibasi 8 Aydan Siyavus 7 Efes Pilsen 8 Aydin Ors 5 ITU 5 Mehmet Baturalp 4 Galatasaray 4 Cetin Yilmaz 3 Ulker 3 Samim Gorec 2 Tofas 2 Faruk Akagun 2 Altınordu 1 Diger (1'er kez) 11 Muhafizgucu 1 Toplam 35 Besiktas 1 Karsiyaka 1 Fenerbahce 1 Toplam 35

[imparator]

Erkekler Türkiye Kupası Şampiyonları

2000-01: Efes Pilsen (Turk Telekom, 85-78)99-2000: Tofas (Ulker, 72-54)1998-99: Tofas (Fenerbahce, 77-75)1997-98: Efes Pilsen (Turk Telekom PTT, 71-67)1996-97: Efes Pilsen (Fenerbahce, 84-71)1995-96: Efes Pilsen (PTT, 89-63)1994-95: Galatasaray (Mavi Jeans Ortakoy, 66-54)1993-94: Efes Pilsen (Fenerbahce, 81-76)1992-93: Tofas SAS1991-92: Pasabahce 1971-72: Kolej1970-71: ITU1969-70: Galatasaray1968-69: ITU1967-68: Altinordu1966-67: Fenerbahce Erkekler Cumhurbaşkanlığı Kupası Şampiyonları

99-2000: Efes Pilsen (Ulker, 66-65)1998-99: Tofas (Efes Pilsen, 77-66)1997-98: Efes Pilsen (Ulker, 76-63)1996-97: Turk Telekom PTT (Efes Pilsen, 78-75)1995-96: Efes Pilsen1994-95: Ulker1993-94: Fenerbahce (Efes Pilsen, 85-74)1992-93: Efes Pilsen1991-92: Efes Pilsen1990-91: Fenerbahce1989-90: Fenerbahce1988-89: Cukurova1987-88: Eczacibasi1986-87: Karsiyaka1985-86: Efes Pilsen1984-85: Galatasaray

[imparator]

Bayanlar Lig Şampiyonları 2000-01: Botas 1983-84: Besiktas99-2000: Galatasaray 1982-83: ODTU1998-99: Fenerbahce 1981-82: ODTU1997-98: Galatasaray 1980-81: ODTU1996-97: Galatasaray1995-96: Galatasaray1994-95: Galatasaray1993-94: Galatasaray1992-93: Galatasaray1991-92: Galatasaray1990-91: Galatasaray1989-90: Galatasaray1988-89: IUSBK1987-88: Galatasaray1986-87: MTA1985-86: MTA1984-85: BesiktasBayanlar Türkiye Kupası Şampiyonları

2001: Fenerbahce (Galatasaray, 57-53, @Istanbul)2000: Fenerbahce (Galatasaray, 63-57, @Alanya)1999: Fenerbahce (Galatasaray, 72-53, @Balikesir)1998: Galatasaray (Urla Genclik, 76-63)1997: Galatasaray (Besiktas, 98-57)1996: Galatasaray (Brisa, 109-72)1995: Galatasaray (Fenerbahce, 74-50)1994: Galatasaray (Brisa, 75-62)1993: Galatasaray (IUSBK, 74-51)

[imparator]

Erkekler 1.Lig Şampiyonları

YIL ŞAMPİYON PLAY-OFF FİNALİ KOÇ2000-01: Ulker (Efes Pilsen, 4-2) Murat Didin99-2000: Tofas (Efes Pilsen, 4-1) Tolga Ongoren1998-99: Tofas (Efes Pilsen, 4-2) Jasmin Repesa1997-98: Ulker (Efes Pilsen, 4-2) Cetin Yilmaz1996-97: Efes Pilsen (Turk Telekom PTT, 4-1) Aydin Ors1995-96: Efes Pilsen (Ulkerspor, 4-0) Aydin Ors1994-95: Ulker (Fenerbahce, 4-2) Cetin Yilmaz1993-94: Efes Pilsen (Ulkerspor, 4-2) Aydin Ors1992-93: Efes Pilsen (Fenerbahce, 4-0) Aydin Ors1991-92: Efes Pilsen (Pasabahce, 3-1) Aydin Ors1990-91: Fenerbahce (Tofas, 3-2) Cetin Yilmaz1989-90: Galatasaray (Pasabahce, 3-1) Faruk Akagun1988-89: Eczacibasi (Cukurova, 3-1) Mehmet Baturalp1987-88: Eczacibasi (Cukurova, 3-1) Mehmet Baturalp1986-87: Karsiyaka (Galatasaray, 2-1) Nadir Vekiloglu1985-86: Galatasaray (Efes Pilsen, 2-1) Fehmi Sadikoglu1984-85: Galatasaray (Fenerbahce, 2-1) Nur Germen1983-84: Efes Pilsen (Karsiyaka, 2-1) Aydan Siyavus1982-83: Efes Pilsen Riza Erverdi1981-82: Eczacibasi Aydan Siyavus1980-81: Eczacibasi Aydan Siyavus1979-80: Eczacibasi Aydan Siyavus1978-79: Efes Pilsen Faruk Akagun1977-78: Eczacibasi Aydan Siyavus1976-77: Eczacibasi Aydan Siyavus1975-76: Eczacibasi Aydan Siyavus1974-75: Besiktas Cavit Altunay1973-74: Muhafizgucu Armagan Asena1972-73: ITU Oner Saylan1971-72: ITU Samim Gorec1970-71: ITU Sengun Kaptanoglu1969-70: ITU Mehmet Baturalp1968-69: Galatasaray Petar Sinemov1967-68: ITU Mehmet Baturalp1966-67: Altinordu Samim Gorec TOPLAM : Eczacibasi 8 Aydan Siyavus 7 Efes Pilsen 8 Aydin Ors 5 ITU 5 Mehmet Baturalp 4 Galatasaray 4 Cetin Yilmaz 3 Ulker 3 Samim Gorec 2 Tofas 2 Faruk Akagun 2 Altınordu 1 Diger (1'er kez) 11 Muhafizgucu 1 Toplam 35 Besiktas 1 Karsiyaka 1 Fenerbahce 1 Toplam 35




Erkekler Türkiye Kupası Şampiyonları

2000-01: Efes Pilsen (Turk Telekom, 85-78)99-2000: Tofas (Ulker, 72-54)1998-99: Tofas (Fenerbahce, 77-75)1997-98: Efes Pilsen (Turk Telekom PTT, 71-67)1996-97: Efes Pilsen (Fenerbahce, 84-71)1995-96: Efes Pilsen (PTT, 89-63)1994-95: Galatasaray (Mavi Jeans Ortakoy, 66-54)1993-94: Efes Pilsen (Fenerbahce, 81-76)1992-93: Tofas SAS1991-92: Pasabahce 1971-72: Kolej1970-71: ITU1969-70: Galatasaray1968-69: ITU1967-68: Altinordu1966-67: Fenerbahce Erkekler Cumhurbaşkanlığı Kupası Şampiyonları

99-2000: Efes Pilsen (Ulker, 66-65)1998-99: Tofas (Efes Pilsen, 77-66)1997-98: Efes Pilsen (Ulker, 76-63)1996-97: Turk Telekom PTT (Efes Pilsen, 78-75)1995-96: Efes Pilsen1994-95: Ulker1993-94: Fenerbahce (Efes Pilsen, 85-74)1992-93: Efes Pilsen1991-92: Efes Pilsen1990-91: Fenerbahce1989-90: Fenerbahce1988-89: Cukurova1987-88: Eczacibasi1986-87: Karsiyaka1985-86: Efes Pilsen1984-85: Galatasaray Bayanlar Lig Şampiyonları 2000-01: Botas 1983-84: Besiktas99-2000: Galatasaray 1982-83: ODTU1998-99: Fenerbahce 1981-82: ODTU1997-98: Galatasaray 1980-81: ODTU1996-97: Galatasaray1995-96: Galatasaray1994-95: Galatasaray1993-94: Galatasaray1992-93: Galatasaray1991-92: Galatasaray1990-91: Galatasaray1989-90: Galatasaray1988-89: IUSBK1987-88: Galatasaray1986-87: MTA1985-86: MTA1984-85: BesiktasBayanlar Türkiye Kupası Şampiyonları

2001: Fenerbahce (Galatasaray, 57-53, @Istanbul)2000: Fenerbahce (Galatasaray, 63-57, @Alanya)1999: Fenerbahce (Galatasaray, 72-53, @Balikesir)1998: Galatasaray (Urla Genclik, 76-63)1997: Galatasaray (Besiktas, 98-57)1996: Galatasaray (Brisa, 109-72)1995: Galatasaray (Fenerbahce, 74-50)1994: Galatasaray (Brisa, 75-62)1993: Galatasaray (IUSBK, 74-51) Bayanlar Cumhurbaşkanlığı Kupası Şampiyonları

2000: Fenerbahce (Galatasaray, 67-65)1999: Fenerbahce (Galatasaray, 45-43)1998: Galatasaray1997: Galatasaray1996: Galatasaray1995: Galatasaray1994: Galatasaray1993: Galatasaray
Türk Basketbol Tarihinin Kilometre Taşları

1904 Basketbol, ilk kez Robert College spor salonunda oynandı.

1921 Kayıtlara geçen ilk resmi basketbol maçı İstanbul Cağaloğlu'nda oynandı.

1927 İstanbul Basketbol Ligi kuruldu.

1936 Türk Milli Takımı, ilk milli maçında Yunanistan'ı 49-12 yendi. Türkiye, Berlin
Olimpiyat Oyunları'na katıldı ve oynadığı maçlarda Şili'ye 30-16, Mısır'a 33-23
yenilerek ilk turda elendi.

1948 Naili Moran, Londra Olimpiyat Oyunları'nda final maçı yönetti.

1949 Kahire'de yapılan Avrupa Şampiyonası'nı Türkiye dördüncülükle tamamladı.

1951 17 ülkenin katılımıyla Paris'te yapılan 7.Avrupa Şampiyonası'nda Türkiye altıncı
sırayı aldı. Türk hakem İzzettin Somer, Avrupa Şampiyonası'nın finalini yöneterek,
bu alanda bir ilke imza attı.

1952 Türk Milli Takımı, Helsinki Olimpiyat Oyunları'nda İsviçre ve Belçika'yı yendi, Mısır
ve İtalya'ya mağlup oldu.
1955 Turgut Atakol, 9. Avrupa Şampiyonası'nda final maçını yöneterek bu alanda tarihe geçen ikinci Türk hakemi ünvanını aldı.


1956 Melbourne'da yapılan 5. Dünya Kongresi'nde Turgut Atakol FIBA Teknik
Komitesi'ne seçildi ve bu görevi 20 yıl aralıksız sürdürdü.

1959 Türkiye, tarihinde ilk kez Avrupa Şampiyonası'na evsahipliği yaptı. İstanbul İnönü
Stadı'nda oynanan 11. Avrupa Şampiyonası'nda Sovyetler Birliği şampiyonluğa
ulaşırken, ay-yıldızlı takım 12. sırada kaldı. Final maçı yöneten İlhan Uyguç,
Avrupa Şampiyonaları'nda final yöneten üçüncü Türk hakem oldu. Bayanlarda ilk
kez Türkiye Şampiyonası yapıldı.

1961 Galatasaray, Avrupa Şampiyon Klüpler Kupası'nın ilk turunda Yunan Olympiakos'u
72-71 ve 65-55 yenerek, Avrupa Kupaları'nda tur atlayan ilk temsilcimiz oldu.

1964 İlk kez Bayan Milli Takımı kuruldu.

1966 Deplasmanlı Ligi başladı. İlk şampiyonluk sevincini İzmir ekibi Altınordu yaşadı.

1967 Tunus'ta yapılan 5. Akdeniz Oyunları'nda Türk Milli Takımı, Yugoslavya ve
İtalya'nın ardından üçüncü sırayı aldı.

1969 Hüsamettin Topuzoğlu, Napoli'de düzenlenen 16. Avrupa Şampiyonası'nda
Sovyetler Birliği ile Yugoslavya arasında oynanan final maçını yönetti.

1971 İzmir'de yapılan 6. Akdeniz Oyunları'nda Türkiye, finalde Yugoslavya'ya yenilerek
ikinci oldu.

1973 Barcelona'daki 18. Avrupa Şampiyonası'nı sekizinci sırada tamamlayan Türkiye,
1951'den sonra en iyi derecesini yaptı.

1977 Fransa'da düzenlenen Avrupa Yıldızlar Şampiyonası'nda Türk Milli Takımı Şampiyonluğa
ulaştı.

1981 Avrupa Şampiyonası Elemeleri (Challenge Round) İzmir ve İstanbul'da oynandı. Türk Milli
Takımı, Almanya, Yunanistan ve İngiltere ile birlikte finallere katılma hakkını kazandı. İlk
kez bir Türk basketbolcu (Efe Aydan) Avrupa Karması'na davet edildi. Sofya'da yapılan
Balkan Şampiyonası'nda Türkiye, tarihinde ilk kez şampiyonluğu kazandı.

1987 Suriye'nin Lazkiye kentinde düzenlenen Akdeniz Oyunları'nda Milli Takım altın madalyanın
sahibi oldu.

1990 Efes Pilsen, Avrupa Koraç Kupası'nda çeyrek finale yükselen ilk Türk takımı oldu.

1992 İstanbul Abdi İpekçi Spor Salonu Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası Final Four'una
evsahipliği yaptı. Şampiyonluğu Yugoslav ekibi Partizan kazandı.

1993 Efes Pilsen, Avrupa Kulüpler Kupası'nda finale kadar yükselerek Türk basketbolunun
başarı çıtasını yükseltti. Torino'da oynan final maçında Yunan Aris, Efes Pilsen'i 50-48
yendi. Türk Milli Takımı, 12 yıl aradan sonra katılma hakkını kazandığı Avrupa
Şampiyonası'nda İtalya ile birlikte dokuzuncu sırayı paylaştı. Türkiye, Avrupa Yıldızlar
Şampiyonası'na evsahipliği yaptı. (Trabzon, Giresun ve Samsun)

1995 Avrupa Kulüpler Kupası finali, İstanbul Abdi İpekçi spor Salonu'nda oynandı ve kupayı
İtalyan Benetton kazandı. Ünlü basketbolcu Magic Johnson'un da yer aldığı "Magic All
Stars" takımı İstanbul'a geldi.

[imparator]

1996 Efes Pilsen, Koraç Kupası'nı kazanarak Avrupa'da kupa sevinci yaşayan ilk Türk takımı ünvanını aldı. Türkiye, 3. Avrupa Ümitler Şampiyonası'na evsahipliği yaptı. İlk Eurostars organizasyonu, İstanbul'da yapıldı.


1997 Türk Milli Takımı, Barcelona'da yapılan 30. Avrupa Şampiyonası'nda sekizinci sırayı alarak
24 yıl sonra en iyi derecesine ulaştı. Bayan Milli Takımı, Bari'de yapılan Akdeniz
Oyunları'nda gümüş madalya kazandı. Ümit Milli Takım, Avustralya'da düzenlenen Dünya
Ümitler Şampiyonası'nı altıncılıkla noktaladı. Tofaş, Koraç Kupası'nda finale yükselerek,
Efes Pilsen'den sonra Avrupa'da final oynayan ikinci Türk takımı oldu.

1998 Türkiye, Eskişehir, Kütahya ve Bursa illerinde düzenlenen Avrupa Genç Bayanlar
Şampiyonası'yla ilk kez bayanlarda bir Avrupa Şampiyonası'na evsahipliği yapmış oldu.
İtalya'nın Trapani kentinde yapılan 4. Avrupa Ümitler Şampiyonası'nda Türkiye üçüncü
sırayı aldı ve bronz madalya kazandı.
1999 Galatasaray Bayan Takımı, Final Four'a yükselerek, Türk basketbolundaki gelişmenin yalnizca erkek takımlarıyla sınırlı olmadığını kanıtladı. Türkiye, Slovenya'da
yapılan Avrupa Yıldızlar Şampiyonası'nı üçüncülükle noktaladı. Türk Milli Takımı,
31. Avrupa Şampiyonası'nda bir önceki turnuvada olduğu gibi sekizinci sırayı aldı.
Mirsad Türkcan NBA tarihinde oynayan ilk Türk basketbolcu oldu.


2000 Efes Pilsen Euro League'de de Final Four'a yükselerek Türk basketbolunda yıllardır
özlenen bir başarıya imza attı.

2001 Türk Milli Takımı, 12 Dev Adam, bir ilki gerçekleştirerek ülkemizde yapılan Avrupa Basketbol Şampiyonası’nda (EuroBasket 2001) Yugoslavya’ya karşı final oynadı.

[imparator]

Basketbol Kural Değişiklikleri

MADDE 1
TANIMLAR
Oyunun kural değişikliğindeki yeni oynama süresine bağlı olarak (4 periyod) dördüncü periy**** veya oynanmışsa uzatma periyodlarının sonunda daha fazla sayı atmış takımın, kazanan takım olduğu belirtiliyor.

MADDE 2
SAHA VE ÇİZGİ BOYUTLARI
Eski kuraldaki 2 ve 3. maddeler birleştirildi ve ölçüler şekillerde belirtildiği (Şekil 2,5 ve 7) için uzun anlatımlar iptal edildi. Örneğin kısıtlamalı alanın ölçüleri sadece şekilde verildi. Buna karşılık zaten uygulanmakta olan ‘Değişiklik sıraları/sandalyeleri’ metne girdi.

MADDE 3
TEKNİK DONANIM
Bu maddede de uzun anlatımlar, yerini şekillere bıraktı ve metinde sadeleştirme yapıldı.
Yeni kuralla skorbordların şu bilgileri göstermesi isteniyor:
– Oyun süresi,
– Skor,
– Oynanan periyod
– Mola sayısı
Ayrıca eğer sahada iki adet 24 saniye aygıtı varsa, bunların da yeri değiştirildi. Yeni kurala göre hakem masasının sol tarafındaki aygıt yakın köşeye, diğeri onun diyagonalına yerleştirilecek.
Bu maddede ayrıca aygıtların seyirciler de dahil herkes tarafından rahatça görülebilir konumda olması isteniyor.

[imparator]

MADDE 4
HAKEMLER, MASA GÖREVLİLERİ VE TEKNİK GÖZLEMCİLER
FIBA’nın ana organizasyonlarında maçların 3 hakemle yönetilmesi kural kitabına girdi. 3 hakemli mekaniğin uygulanması konusu, eskiden olduğu gibi ulusal federasyonlara bırakıldı. 3 hakemli sistemde, NCAA mekaniğinin uygulanması da kurala girdi. FIBA maçların 3 hakemle yönetilmesinin basketbolun yararına olduğunu düşünüyor ancak bu mekanik şimdilik FIBA’nın sadece büyük organizasyonlarında uygulanacak.

MADDE 5
HAKEMLER: GÖREVLERİ VE YETKİLERİ
Eski kuralda sadece oyunun sonunda sayının veya faulün geçerli olup olmadığı konusunda uygulanacak yöntem anlatılırken, yardımcısına, masa görevlilerine ve varsa teknik gözlemciye danışarak, son kararı başhakemin vereceği belirtiliyordu. Yeni kuralda sadece bu spesifik durumda değil, buna benzer bütün durumlar için aynı yöntem önerildi ve şu şekilde kurala girdi:
Başhakem; gereken her durumda veya hakemler arasında bir anlaşmazlık olduğunda son kararı verirken yardımcı hakeme, teknik gözlemciye ve/veya masa görevlilerine danışabilir.
Ancak, bu madde yardımcı hakemin verdiği kararın, başhakem tarafından değiştirilebileceği anlamını taşımıyor. Ancak bir uyuşmazlık olduğunda sorunun çözümlenmesi için, başhakemin neleri yapması gerektiğini anlatıyor. Örneğin 24 saniyenin dolmasıyla birlikte atılan şut sırasında sayının geçerli olup olmadığı soru işareti yarattı. Bu durumda arka hakem pozisyonundaki yardımcı hakem karar vermişse, o karar uygulanacaktır. Başhakem bu kararı bozma yetkisine sahip değildir. Ancak kararsızlık varsa, çözümü baş hakeme aittir. Başhakem bu sırada yardımcı hakeme, masa görevlilerine ve varsa teknik gözlemciye danışabilir.

MADDE 8.
HAKEMLER: SAKATLIK
Eski kuralda oyuncunun ve hakemin sakatlığı aynı madde içinde toplanmıştı. Yeni kurallarda ise hakemin ve oyuncunun sakatlığı ayrı maddelerde gösterildi. Hakemim sakatlığı ile ilgili olarak yeni bir uygulama yok. Böyle bir durumla karşılaşılırsa eskiden olduğu gibi maçı ya tek başına yönetecek ya da maçı yönetebilecek başka bir hakem varsa, teknik gözlemciye danışarak sakatlananın yerine geçecek hakemi belirleyecek.

[imparator]

MADDE 9
SAYI GÖREVLİSİ VE YARDIMCI SAYI GÖREVLİSİ: GÖREVLERİ
Eski kuralların açıklamalar bölümünde beşinci faulünü dolduran oyuncunun, sayı görevlisi veya antrenörünün hatası ile oyunda kalması ya da oyuna girmesi karşısında neler yapılması gerektiği anlatılıyordu. FIBA bu ve buna benzer çok seyrek meydana gelen olayları kurak kitabından çıkardı ve 5. Maddede yer alan ‘Kurallarda belirgin şekilde yer almayan tüm konularda başhakem karar verme yetkisine sahiptir’ bölümüyle çözümlenmesine bıraktı. Böyle bir durumla karşılaşıldığında kuralların ruhuna bağlı olarak hata hakemler, masa görevlileri tarafından yapılmışsa oyuncunun ve takımının cezalandırılmaması, hata oyuncu veya antrenörü tarafından yapılmışsa takımın antrenörüne teknik faul verilmesi bir teamüldür. Tabii bu durumlarda, hata ile hatanın farkedildiği ana kadar olan herşey geçerli olacaktır.

Ayrıca yeni kurallara göre bir periyodda bir takım toplam 4 faulünü doldurduğunda, sayı hakemi ‘Toplam Takım Faul Göstergesi’ni ilgili takımın tarafına koyacak.

MADDE 10
SAAT GÖREVLİSİ: GÖREVLERİ
Eski kitaptaki 10 ve 17. Maddeler (Sayı Görevlisi: Görevleri ve Oyun Saatinin Kullanılması) aynı maddede toplandı. Ayrıca ‘Madde 19 – TOPUN KONUMU) maddesinde yer alan bir durum, Madde 10’da da vurgulandı: ‘Saat görevlisinin sesli işareti topu öldürür ve oyun saatinin durdurur. Bununla beraber, top sahadan yapılan bir şut veya serbest atıştan dolayı havadaysa, saat görevlisinin sesli işareti topu öldürmez.’

[imparator]

MADDE 11
24 SANİYE GÖREVLİSİ
24 saniye görevlisi. 24 saniye aygıtını şu esaslara göre kullanacaktır:
1. Bir oyuncu sahada canlı bir topu kontrolüne aldığında, duruma göre baştan veya sürenin kaldığı yerden çalıştıracaktır.
2. Aşağıdaki durumlarda durduracak ve başa kuracak, aygıtta görüntü olmayacaktır:
– Hakem faul, ihlal veya hava atışı kararı verdiğinde, (Topun sınır çizgileri dışına çıktığında, topu daha önce kontrol eden takımın oyuna sokması durumu hariç)
– Sayı olduğunda,
– Atılan şutta top çembere çarptığında,
– Oyun diğer takımla ilgili bir nedenle durdurulduğunda.
3. Diğer takımın bir oyuncusu topun kontrolünü eline geçirdiğinde süreyi başa (24 saniyeye) alıp yeniden çalıştıracaktır.
4. Topu daha önce kontrol eden takım, aşağıdaki nedenlerden dolayı dışardan topu oyuna sokacaksa, aygıtı durduracak ancak başa almayacak, kaldığı yerden çalıştıracaktır:
– Top dışarı çıkmışsa,
– Çift faul olmuşsa,
– Oyun topu kontrol eden takımla ilgili bir nedenle durdurulduğunda,
5. Bir takım topun kontrolünü eline geçirdiğinde periy**** veya uzatma periy****un bitimine 24 saniyeden az süre kalmışsa aygıtı durduracak ve aygıtta görüntü olmayacaktır.
Nedeni;
– Süre 24 saniyeden az olduğuna göre 24 saniye ihlali söz konusu değildir.
– Aygıtın çalıştırılması halinde oyuncular 24 saniye aygıtına bakıp oyunun kalan süresiyle ilgili olarak yanılgıya düşebilirler.

Eski kurallarda bir takımın hücum etmesi için verilen süre 30 saniye iken, yeni kurallarla bu süre 24 saniyeye indirildi. 24 saniye görevlisi yenilik olarak şut potaya atıldığında top eli terkettiğinde aygıtı başa almayacak, bu işlemi yapmak için topun çemberden geçmesini veya topun çembere çarpmasını bekleyecek. 24 saniye uygulamaları ile ilgili detaylı bilgiyi 39. Maddede (24 Saniye) bulabilirsiniz.

MADDE 12
TAKIMLAR
Yeni kuralda oyuncularla ilgili bazı tanımlar getirildi. Buna göre bir takımda oynamasına yetkili organlarca izin verilmiş oyuncu, yani o takımdan lisans çıkaran oyuncu ‘oynamaya uygun oyuncu’, o gün o maç için sayı cetvelinde yer alan oyuncu diskalifiye edilmediği ve 5 faulünü doldurmadığı sürece ‘kadrodaki oyuncu’ niteliğini taşıyacak.
Takım üyesi ise ya bir oyuncu ye da yedek olarak tanımlanıyor.
Menejer, doktor, istatistikçi, çevirmen gibi görevliler de ‘takım ilgilisi’ konumunda kabul ediliyor. Bir oyuncu 5 faulünü doldurmuşsa, takım ilgilisi konumuna gelecek.

[imparator]

MADDE 13
OYUNCULAR VE YEDEKLER
Kitap sadeleştirilirken çok seyrek meydana gelen durumlar çıkarıldı. Bunlardan biri de ‘Eğer bir oyuncu, oyun sırasında numarasını değiştirirse, değişikliği başhakem ve sayı hakemine bildirecektir’ hükmü. Böyle bir durumla karşılaşılırsa uygulama aynı olmalı ve bu ‘kurallarda açıkça belirtilmeyen konularda başhakem karar vermeye yetkilidir’ maddesi uyarınca yapılmalı.

MADDE 14
OYUNCULAR: SAKATLIK
Yeni kurala göre antrenör tarafından oyuna başlayacaklar arasında gösterilen bir oyuncu sakatlanır ve sakatlığı hakem tarafından ciddi olarak kabul edilirse bir başkasıyla değiştirilebilir. Bu durumda rakip takım da eğer istiyorsa, karşı taraftan değişen oyuncu kadar oyuncu değiştirebilir.

MADDE 16
ANTRENÖRLER: GÖREVLERİ VE YETKİLERİ
Oyun sırasında sadece antrenör ve antrenör yardımcısı, istatistiksel bilgiler almak için kurallarda belirtilen koşullar çerçevesinde masa görevlileri ile iletişimde bulunabilir. Bunun anlamı, kulüp başkanı da dahil, başka hiç kimse bu hakka sahip değildir.
Yeni kurala göre sayı cetvelinde ismi bulunan yardımcı antrenöre de ayakta durma hakkı getirildi ancak antrenör ile yardımcı antrenör birlikte ayakta duramayacak, yani biri ayakta iken diğeri oturuyor olacak.

[imparator]

MADDE 17
OYUN SÜRESİ, BERABERLİK VE UZATMA PERİYODLARI
Oyun, her biri 10 dakikalık 4 periyoddan oluşacak, 1’nci ile 2’nci ve 3’ncü ile 4’ncü periyodlar arasında ve her uzatma periyodu öncesi iki dakika ara verilecek. 2’nci periyod ile 3’ncü periyod arasında 15 dakikalık devre arası yapılacak.

FIBA maç başlamadan önce, ayrıca periyodlar ve devre aralarında skorbordun çalıştırılarak bir sonraki periy**** başlama süresinin gösterilmesini önermektedir. Ayrıca ikinci devrenin başlamasına 5 dakika kala bir görevli soyunma odalarının bulunduğu koridorda takımları süre ile ilgili olarak uyaracak.

MADDE 18
OYUNUN BAŞLAMASI
Birinci ve üçüncü periyodlardan önce takımlar, rakiplerinin sepetlerinin bulunduğu yarı sahada ısınma hakkına sahiptir. Takımlar ikinci periyoddan sonra sepetleri değişecektir.
FIBA ayrıca iki takımın yanlış potalar hücum etmesi ve hakemlerin yanlışlığı geç farketmesi durumunda potaların değiştirilmemesini ve sayıların atan takımlara kaydedilerek aynı potalara devam edilmesini önermektedir.
Yeni kurallara göre oyun orta dairedeki hava atışı sonrasında sıçrayan oyunculardan ilkinin topa legal olarak dokunmasıyla başlayacak. Bundan önce ihlal olmuşsa, top diğer takıma verilecek, faul olmuşsa, faul oyun arasında kabul edileceği için teknik faul verilebilecek, iki serbest atıştan sonra yeniden hava atışı yapılacak.

[imparator]

MADDE 19
TOPUN KONUMU
Eski kuralda hava atışında top hakemin elini terkettiğinde top canlı sayılıyordu. Yeni kurala göre ise hava atışına katılan oyunculardan ilki topa legal olarak dokunduğunda top canlı sayılıyor.

MADDE 21
HAVA ATIŞI
1. Sadece tutulmuş top veya çift faul kararı verildiğinde olayla ilgisi olan oyuncular hava atışına katılmak zorundadır.
-Aşağıdaki durumlarda ise takımlardan isteyen oyuncu (kaptanın belirleyeceği oyuncu) hava atışına katılabilir:
* Top iki rakip oyuncunun teması ile oyun sahası dışına çıkmışsa,
* Özel durumlardaki faullerden dolayı oyun hava atışı ile başlayacaksa,
* Top çembere sıkışmışsa,
* Hakemlerin, masa görevlisinin hatası veya anlaşmazlığı sonucu oyun hava atışı ile başlayacaksa,
* Top hiçbir takımın kontrolünde değilken hakemler tarafından oyun durdurulmuş ve oyun yeniden hava atışı ile başlayacaksa,
* Oyunun hava atışı ile başlaması gereken bütün durumlarda.
2. ANCAK hava atışına katılacak oyuncunun, hava atışı verildiği sırada oyunda bulunması şarttır.
3. Hava atışına katılması gereken oyuncu sakatlık veya faul sonucu oyun dışında kalmışsa, bu durumda SADECE yerine girecek oyuncu hava atışına katılabilir.
4. Canlı bir top (dışardan oyuna sokulurken de olabilir: yenilik) sepetin desteklerine sıkışırsa oyun hava atışı ile başlar.

[imparator]

MADDE 22
TOPLA OYNAMA
Eski kuralda topa bilerek dizin üst kısmıyla vurmak veya bloke etmek ihlal kabul edilmiyordu. Yeni kurala göre topa bacağın herhangi bir kısmıyla bilerek vurmak ihlal olarak değerlendirilecek, istemeden yapılan temaslar, eskiden olduğu gibi bir ihlali gerektirmeyecek.

MADDE 24
ATIŞ HALİNDEKİ OYUNCU
Eski kuralda hava atışında topu doğrudan çembere tipleyen oyuncu atış halindeki oyuncu olarak kabul edilmiyordu. Yeni kuralda ise bu istisna kaldırıldı ve hava atışına katılan oyuncu da eğer hakemin yargısına göre topu çembere tipliyorsa, atış halindeki oyuncu kabul edildi. Bu değişikliğin getirdiği yeni uygulamalar:
– Bu oyuncuya faul yapılmış ve hakeme göre oyuncu topu doğrudan çembere gönderiyorsa 2 serbest atış attırılacak.
– Oyuncu topu tipledikten sonra periy**** süresi top havadayken bitmiş ve top çemberden geçmişse, sayı geçerli sayılacak.
– Topa müdahale ve aksama müdahale ile kısıtlamalar geçerli olacak, bu tür bir ihlal savunma oyuncusu tarafından yapılmışsa 2 sayı verilecek.

MADDE 25
SAYI: YAPILMASI VE DEĞERİ
Eski kuralda bir oyuncunun topu istemeden kendi sepetine alttan atması ihlali gerektiriyor, oyun hava atışı ile başlıyordu. Yeni kurala göre topu ister bilerek, ister bilmeden sepete alttan attığında ihlal kabul ediliyor. Böyle bir durumun ihlal olabilmesi için topun tamamının çemberden geçmesi şart. Topun tamamı çemberden geçmemişse, oyun devam eder.

[Yazar]

Yazılar