TAHLİL
Bu mektup o kadar sadre yazılmış değildir. Oldukça tumturaklı elfaz ve tabiratı havidar. Binaenaleyh mukadesatımıza muvafık olmadığından:
Ba’del-elkab
Mektubunuzu sevinç ile aldım. Sıhhat ve afiyette olduğunuzu anlayıp memnun oldum. Siz benim sebeb-i hayatım olduğunuz cihetle da’ima sağ ve var olmanızı cenab-ı haktan temenni eylerim. Verdiğiniz emir ve nasihatları tutmak okuyup yazmağa çalışmaktayım. İşte bu seneki imtihanda sınıfın birincisi oldum. Bu feyzime sebeb sizin dua ve teveccühünüzdür. Onun için ellerinizden öperek daima duanızı isterim.
Tarzında yazılsa daha a’la olur. Çünkü sadeliğindeki letafet sözün tabiıyyetini istilzam etmesiyle şayan-ı tercihtir. Ba husus kadınlara bu yolda yazı yaraşır.
(Valide-i Muhteremim), (davet-i hayriye-i maderiyeleri), terkipleri yanlıştır. Bunların doğrusu (Valide-i Muhteremem), (Devat-ı hayriye-i maderileri) yahut (maderaneleri) dir. Zira valide mü’ennes-i Arabi olduğundan sıfatının dahi te’nisi lazımdandır. (Mader) kelimesi ise Farısi olduğundan Arabi ka’idesi üzere tasrif ve terkibi ca’iz olamayıp buruca tashih yazılmazı iktiza eder.
No.: 13 Sayfa 24
Feva’id
Numunede iltifatname demiştik. Emirname, lütfname nevazişname, keremname, ihsanname, müddetname, muhabbetname ilh... bunlar hep mektup demektir.
Mektup bir memleketten bir memlekete yollanan ifade-i tahririye varakasının adıdır. Küçükler büyüklerine veya hürmet etmek istedikleri zevata ihsannamenizi aldık, lütfunamenizi okuduk derler. Arıza, ubudiyyetname, zeri’a, bunlarda mektup ismidir. .................. kadar ve hissiyetine göre (Hakipaylarına ‘ariza mıdır?) yahut (zeri’a-i çakeri), (Abudinname-i kemteri) dir tarzında yazarlar. Şaka, nemika, tahrirat dahi mektup demektir. |