Madem ki bir cevher-i keranbaha olan nimet-i akla malikiz, onun ne gibi bir şey olduğunu bilmeden ahval-i umumiyeyi anlamadan veda çekmek yakışmaz. Bizim aklımız o derece dakik ve dakik şeyleri terk edebilir ki tarifi gayri kabildir. Lakin o aklın kıymetini takdir edip te fehme çalışmak lazımdır. Benim de şu sırada bulunmamı Cenab-ı Rabb’ül Aleminden ümit ile niyaz ederim. Biz etrafımıza bir kere atf u nazar etsek pişkahımızda akla velev hayret verici bin türlü şeyler müsadif -i enzarımız olur. Edebiyat derslerimizde bil münasebe bellediğimiz: Bu kar-gah-ı san’ aceb dershanedir Her hakş bir kitab-ı ledünden neşadır. Beytiyle: Berk-i dırahtan sebz-i dernazar haşyar Her varak defterist-i marifet kerdkar Beyti ve: Kitap alemin evrakıdır ebad-ı na-mahdud Satur hasdas dehrdir asar-ı na-mabud Basılmış destgah-ı levh-i mahfuz u tabiatde Mücessim lafz-/ı manidardır alemde her mevcut kıtası |