Her şeyden önce, bir devrimi ortaya çıkaran koşulları, tarihten ve
toplumdan gelen nesnel koşullar ile, devrime özgü örgüt sel ve bireysel
kökenli öznel koşullar oIarak ikiye ayırabiliriz.
Bu iki grup koşul hiç kuşkusuz, birbirlerini önemli ölçüde etkiler. Nesnel
koşulların varlığı öznel koşulları yaratacağı gibi, salt öznel koşulların
varlığı da nesnel koşulların oluşmasını hızlandırabilir.
Öznel ve nesnel koşulların bir devrimin ortaya çıkmasındaki göreli rolleri
nelerdir? Hangisi daha belirleyicidir? Bu soruların yanıtları, hiç kuşkusuz,
nesnel koşullara ağırlık tanıyan bir biçimde verilmek zorundadır. Tarihsel ve
toplumsal koşullar, bir devrim için olgunlaşmışsa, lider, örgüt ve ideoloji
olarak, öznel koşullar da aynı süreçlerden etkilenerek gelişir.
Bir devrimin ortaya çıkması için gerek nesnel, gerek öznel koşulların
hangilerinin ne miktarının gerekli olduğu, her devrim olayının kendine özgü
ortamı içinde belirlenebilir. Bu açıdan, soyut bir --devrim modelin oluşturmak
pek olanaklı değildir. Burada benim giriştiğim çaba, ancak bir --genel durum
değerlendirmesi-- açısından belli ipuçlarının aranmasıdır. |