Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubunun Kurulması
Gerek seçimlerin yapılış biçimleri, gerekse İstanbul'dan katılanlarla,
yeniden seçilip gelenler arasındaki farklılıklar, Mustafa Kemal'in Meclis
Başkanı olarak, istediği yolda çalışmalar yapmasını güçleştiriyordu.
Günümüzde, --Oligarşinin Demir Yasası-- diye bilinen ve genellikle gerek
kapitalist, gerekse sosyalist sistemlerde, bürokratikleşme eğilimlerinin her
türlü örgüt içinde bir azınlığın yönetim ve denetimine gittiği görüşü, 1920
Türkiye'sinde işlevsel bir niteliğe sahipti.
Aslında, Michels'in büyüyen örgüt yapıları için geliştirdiği --Oligarşinin
Demir Yasası--, iki temel değişmeye dayalıdır. Birinci temel değişme büyümedir.
Örgüt zamanla o denli büyür ki, artık, siyasal bir parti içinde bile herkesin
doğrudan doğruya yönetime katılması olanaksızlaşır. İkinci temel değişme
uzmanlaşmadır. Gerek yönetim, gerek iletişim sorunları, o denli
karmaşıklaşmıştır ki, bunların içinden ancak yüksek uzmanlık düzeyinde olanlar
çıkabilirler. Üstelik bu eğilimler nesnel ve zorunludur. Tümüyle demokratik
katılmadan yana olan ve bu inancı güçlü nitelik taşıyan örgütlerde bile ister
istemez ortaya çıkar (Michels, 1962). |