Zemin taşıma yeteneği metodu(C.B.R metodu)
Deneysel bir metottur. CBR metodu, genellikle grup indeksi met****un verdiğinden daha az üst yapı kalınlıkları verir. Oldukça sık kullanılan bu metod ve CBR deneyi için yapılan kritikler kısaca şunlardır:
ü Metod; yöresel koşulları kullanılan malzemenin cinsini ve günlük taşıt sayısını gözönüne almamaktadır.
ü Deneyde, örnekteki malzemenin içinden (20mm) den büyük taneli alanların çıkarılması, deney örneğinin gerçek zemine benzememesi sonucunu verir.
ü Sabit hızla basınç sonucu meydana getirilen deformasyon, yolun gerçek koşullarına uymaz.
ü Deney sonuçları aynı laboratuarda bile ortalama %30 farklı sonuçlar vermektedir. Özellikle orta ve fena taşıma yeteneği olan zeminlerde deney sonuçları çok duyarlı değildir.
ü Kumlar için deney genellikle yüksek değer verir.
ü Zemin direnci su muhtevasına oldukça bağlıdır. Bu nedenle su ile doyurulma olanağı az olan zeminler için deneyde zemin, dolu silindirlerin dört günlük su içinde bırakılması yeterli olmayabilir. O takdirde, yörenin drenaj jeoloji ve iklim koşullarını gözönüne alarak laboratuardaki dört günlük ıslatma süresini uzatmak gerekir. Aksi halde çok yanıltıcı sonuçlar alınabilir.
2.7.2.4. Grup indeksi metodu
Grup indeksi esas itibariyle amprik bir sabitedir ve bir toprağın dahil bulunduğu grup içerisinde temel malzemesi olarak elverişlilik derecesinin ölçüsüdür. Dolayısıyla grup indeksi, tek başına bir zeminin hangi gruba dahil olduğun
Grup indeksi 0 ile 20 arasında değişmekte ve formülde toprağın 200 nolu standart elekten geçen granülömetrik miktarı ile likit limit (LL) ve plastisite endeksi (PL) değerlerinden yararlanılmaktadır.
Grup indeksi formülü şu şekilde ifade edilmektedir:
GI = 0.2a + 0.005ac + 0.01bd
Burada a, b, c, d katsayıları aşağıdaki şekilde tanımlanırlar.
(x) zeminin (200) nolu elekten geçen % olarak miktarı ise:
-(a) nın tanımı = Eğer x<35 ise a=0 “ 35<x<75 “ a=x-35 “ x>75 “ a=40 -(b) nin tanımı = “ x<15 “ b=0 “ 15<x<55 “ b=x-15 “ x>55 “ b=40 -(c) nin tanımı “ LL<40 ise c=0 “ 40<LL<60 “ c=L-40 “ LL>60 “ c=20 -(d) nin tanımı “ PL<10 “ d=0 “ 10<PL<30 “ d=PL-10 “ PL>30 “ d=20
Bu tablodaki (a); 200 nolu standart elekten geçen %10 miktarın 35 ten büyük ve 75 ten küçük olan kısmını ifade etmekte yani 0 ile 40 arasında değerler almaktadır. |