Forumlar › Forumlar › Eğitim Öğretim › Dersler – Ödevler – Tezler – Konular › Gıda * › Gıda
- Bu konu boş.
-
YazarYazılar
-
Ocak 30, 2007: 11:07 am #1432235
imparator
Tablo 2 AYPE Kullanım Yerleri
Kablo ve Tel İzolasyonunda Oyuncaklar
Soğuk Su Borusu Tank imalatı
Pis Su Borusu Tank ve Bidon Kaplaması Olarak
Kimyasal Boru Gıda ambalajı (süt, meyva suyu) AYPE kaplanması
Muhtelif Bidon Ağır Hizmet Torbalan
Muhtelif Şişe Paketleme ve Seralık Filimleri
Kapak Su Geçirimsizlik Sağlayan Kaplamalar İmali
Mutfak Eşyası Filitre Bezi için Tekstil Elyafı İmali
Su Deposu Koruyucu Kıyafet imalatı v.b.
AYPE İşleme Sonrası İşlemler
Polietilenin araya yapıştırıcı sürülerek yapıştırılması zordur. PE plakalar birbirine yapıştırırken içinde ağ şeklinde elyaf bulunan poliizobutilen yapıştırıcı kullanılabilir.
ÂYPE "nin klorlanması ve çapraz bağlanması
Polietilenin Çapraz Bağlanması
Çok az çapraz bağlı polietilende (1000 karbon atomunda 5 tane çapraz bağlı
nokta bulunduğu zaman) "creep strength", darbe dayanımı (soğukta) ve çevresel
baskılara dayanım artar sertlik ve şeklini muhafaza etme özelliği azalır. Çapraz
bağlı PE 'den çekilmiş filmler çapraz bağlı olmayanlara nazaran daha fazla
boyutsal çekmeye uğrarlar. Bu özellikten "shrink" film olarak adlandırılan
ısıtıldığında boyutları küçülüp kapladıkları hacmin şeklini alan filmlerin imalatında
yararlanılır. Köpük PE imalinde ve yüksek gerilim kablosu izolasyonunda
kullanılan polietilenlerdede çapraz bağ miktarı son ürün özelliklerini etkileyen
önemli bir özelliktir.
Polietilen çapraz bağlanması işleme sırasında bir kimyasal reaksiyonla
gerçekleştirilir.
Polietileni çapraz bağlamak için değişik prosesler kullanılabilir
-Işık etkisi ile serbest radikal oluşturan kimyasallar ve UV ışığı ile
-Isı etkisi ile serbest radikal oluşturan kimyasallar ve sıcaklıkla
-Silan yardımı ile
-Aşırı yüksek frekanstaki (mikrodalga) enerji ile PE çapraz bağlanabilir.
Ocak 30, 2007: 11:08 am #1432236imparator
POLİPROPİLENGİRİŞ
Polipropilen yarı şeffaf beyaz katı bir maddedir. 121 °C'ye kadar sıcaklıklarda uzun süre kullanılabilir. Erime noktası 175 °C dır. Bu nedenle poiipropilen malzemeler sterilize edilebilir. Soğuk organik çözgenlerde çözünmez, sıcak çözgenlerde yumuşar. Birçok bükülmeden sonra dahi sertliğini korur. Antioksidant katılmadığı zaman ısı ve ışığın etkisi ile bozulur. Kolay bir şekilde renklendirilemez. iyi bir elektriksel dirence sahiptir. Düşük su absorbsiyonu ve geçirgenliği vardır. -9.4 "C'nin altında kırılgandır. Mantarlara ve bakterilere karşı dayanıklıdır. 60 °C'ye kadar kuvvetli asitlere ve bazlara dayanıklıdır. Klor, nitrik asit ve diğer kuvvetli oksitleyiciler tarafından etkilenir. Yakılabilir fakat yavaş yanar. Zehirsizdir. Gıda tüzüğüne uygundur. Uygun şekilde modifiye edildiğinde iyi bir ısı dayanımına sahiptir. Metal kaplanarak, enjeksiyon veya şişirme kalıplama ve ekstrude edilerek kullanılır.
Bugün dünya 'da 150 'den fazla polipropilen türü bulunmaktadır. Bu geniş tür dağılımının bulunması yaygın bir kullanım alanını da beraberinde getirir.
Polipropilen piyasada ; Paketleme filmi,otomobil parçası,çeşitli el aletleri,ev eşyası,tel ve kablo kaplamasında,gıda maddesi ambalajında,kaplama ve laminasyon malzemesi olarak, PVC ile şişelerde,baskı plakalarında,halı ve yer döşemesi yapımında,halat ve çuval lifi üretiminde,akü kabı imalatında.meşrubat şişesi kasalarında,laboratuar donanımı yapımında,oyuncak yapımında,radyatör ızgaralarında,hassas cihaz kutularında,sentetik çim yapımında,plastik boru üretiminde,özel giysi üretiminde,balık ağlarında,şerit yapımında,sentetik kağıt üretiminde,mühendislik plastiği uygulamalarında,atılabilir filtre imalatında,optik ve elektrik malzemeleri,seyahat eşyaları, profil, levha,halı, keçe, paspas ve ilaç ambalaj sanayinde yaygın olarak kullanılmaktadır.POLiPROPİLENiN YAPISIPolipropilen 1954 yılında Natta tarafından bulunmuştur. Monomer propilenin atomik yapısı CH2 = CH-CH3 şeklindedir. Ziegler-Natta katalizörleri olarak bilinen TİCI3 katalizörü etkisinde aradaki çift bağ açılarak açık kalan uçlara – CH3 ve -H radikallerinin bağlanması sonucu polimer oluşur. Oluşan zincirin sonuna -H radikali bağlandığı zaman zincir oluşumu sona erer.
Buradan da anlaşılabildiği gibi polimerizasyon ortamında fazla hidrojen varsa
polimer zincir uzunluğu kısa olur. Hidrojen azaldıkça oluşan zincir uzun olur. Zincir uzadıkça M.F.R. (Melt Flow Ratio) azalır. M.F.R. (Erime Akış Oranı) polimerin diğer bir anlamda viskozitesidir. M.F.R. değeri artıkça polipropilen yumuşar ve elastikiyeti artar.
Polipropilenin yapısında atomlar
şeklinde dizili 5000 ile 10000 üniteden oluşur. Polimerizasyon esnasında üçtür polimer oluşur. Bu polimerler;
İZOTAKTİK POLİMER : Tüm – CH3 radikalleri üç boyutlu düzeyde tek tarafa sıralanır, alt düzlemde – H radikalleri bulunur. Kristal yapıda bir polimerdir.Ocak 30, 2007: 11:08 am #1432238imparator
SİNDİOTAKTİK POLİMER : – CH3 radikalleri üç boyutlu düzeyde bir üst düzlemde bir alt düzlemde yer alır. Aralarda ise – H radikalleri bulunur. Bu da kristal yapıda bir polimerdir. Ksilen'de çözünür.
ATAKTİK POLİMER : – CH3 radikalleri üç boyutlu düzeyde her iki tarafta da gelişigüzel yerleşmiştir. Amorf yapıda bir polimerdir. Heptan ve hekzan' da çözünür.
Polimerizasyon sırasında Ziegler-Natta katalizörlerinin aktivitesine bağlı olarak bu üç tür polimer de oluşur. Ortalama bir değer verilecek olursa %93 civarında izotaktik polimer, % 5.5 civarında sindiotaktik polimer ve % 1.5 civarında da ataktik polimer oluşur.
Ataktik polimer slurry faz üretimlerde kullanılan heptan ve hekzan da çözünüp polimerden ayrıldığı için son üründeki miktarı % 0.5 'den azdır. Bu nedenle slurry faz prosesler termoplastik (block copolymer) üretimi için daha uygundur. Saf izotaktik polimer ticari olarak mevcut değildir.
POLİPROPİLENİN GENEL ÖZELLİKLERİ– Polipropilenin özgül ağırlığı şu anda ticari olarak kullanılmakta olan tüm plastik malzemelere nazaran daha düşüktür. Aynı kalıba döküldüğünde polipropilen malzemeler daha hafiftir.
– M.F.R. değeri artıkça çekme dayanımı artar. Bununla birlikte uzama ve darbe dayanımı azalır.
– Polipropilenin sıcaklıkla genleşmesi ve soğudukça büzülmesi polietilenlere nazaran çok küçüktür. Bundan dolayı nadiren deforme olurlar veya çatlarlar.
– Polietilenler 80 °C 'ta , polipropilen 120 °C 'ta akmaya başlar. Polipropilenin su direncininse iyi olması neticesinde ürün buharla sterilize edilmeye uygundur. 120 °C altındaki sıcaklıklarda uzun süre hizmet verir.
– Polipropilen oldukça iyi kimyasal dirence sahiptir. Konsantre sülfürik asit, nitrik asit, potasyum dikromat, kerosen ve karbon teraklörür haricinde tüm kimyasallara karşı dirençlidir.
– Polipropilen kristalin bir malzeme olmasına rağmen polietilenlerle
kıyaslandığında daha iyi berraklığa sahiptir. 1.0 mm! ye kadar parlak bir görünüme sahiptir. 1.0 mm' yi aşan enjeksiyon kalıplamalarda iç kısma doğru yetersiz soğutma meydana gelebilir. İç kısma doğru küresel kristaller oluşur, gelen ışık dağılır ve berraklık etkilenir. Bunu engellemek için ftalik anhidrit veya karboksilik radikallere sahip katkı maddeleri polipropilene katılmalıdır.
Tablo 3-1 PP ÖzellikleriÖZELLİK
Birim
Değeri
Test Metodu
Özgül ağırlığı
Gr/cm3
0.90-0.91
ASTM-D-1501
Kütlesel yoğunluğu
Gr/cm3
0.4-0.5
ASTM-D-392
Akmada gerilme direnci
Kg/cm2 (23° C)
300 – 350
ASTM-D-638
Kopma noktasında uzama
%
600 – 700
ASTM-D-638
Bükülme mukavemeti
Kg/cm2 (23°C)
7500 – 8000
ASTM-D-747
Rockwe!l
R-Scale ( 23 ° C )
90-94
ASTM-D-785
Su absorbsiyon hızı
% ağırlık kazancı
<0.03
ASTM-D-570
Dielektrik sabiti
X10bCS (10 °C)
^2.2-2.3
ASTM-D-150
Dielektrik kaybı
X10bCS (18°C)
0.0003-0.0010
ASTM-D-150
Voltaj direnci
Kv/ mm
30-32
ASTM-D-149
Spesifik hacim direnci
Ohm-cm
< 1016
ASTM-D-257
Termal iletkenlik
Kcal/cm /cm2/sn / °C
2.7×10 -'
Spesifik ısı
GrCal/gr/ °C
0.46
Termal genleşme katsayısı
Mm/mm/°C
110×106
ASTM-D-695
Deformasyon noktası
U C
120- 130
ASTM-D-648
Yumuşama noktası
C
165- 172
ASTM-D-648
Aside karşı direnci
Mükemmel
Alkaliye karşı direnci
Mükemmel
Çözücüye karşı direnci
Mükemmel
Ocak 30, 2007: 11:08 am #1432239imparator
POLİPROPİLEN TÜRLERİNİN SINIFLANDIRILMASI
Polipropilen türleri ilk olarak üç ana gruba ayrılır.
H – Homo polimerler
C – kopolimerler
RC- Random kopolimerler.
Homo polimerler sadece propilenin polimerizasyonun dan elde edilirler. Yapısı — PPPPPPPPPPPP —
Kopolimerfer ise propilenin polimerizasyonun dan sonra tür'e göre % 4-14 arası etilenin polimerizasyonun dan elde edilir. Yapısı — PPPPPPPPEEEEE —
Random kopolimerlerde ise etilen oranı % 4'ün altındadır. Propüen ve etilenin
beraber polimerizasyonun dan elde edilir. Yapısı — PPPEEPPPEE —
Etilen oranı % 15 ile % 45 arasında Etilen-Propilen Kauçukları elde edilir.( EPR )
Polipropilen türleri ikincil olarak üç ana grubun altında M.F.R, (Erime Akış Oranı) değerlerine göre ayrılır. M.F.R. değeri ise reaktörde hidrojen konsantrasyonuna bağımlıdır. Hidrojenin yanı sıra pelletleme kısmında katkı maddelerine ilaveten organik peroksitler katarak M.F.R. değeri ayarlanabilmektedir. M.F.R. değeri aynı zamanda erimiş polimerin viskozitesidir. Düşük M.F.R. olan türler daha serttir, M.F.R. değeri yükseldikçe yumuşaklık artar.
M.F.R. değeri çok düşük olan uzun zincirli polimer reaktör sonrası organik peroksit ile kırılarak M.F.R. değeri yüksek , iyi akıcılığı olan , dar molekül ağırlık dağılımlı türler de üretilebilir.
Polipropilen türleri üçüncül olarak ta üstte belirtilen iki grubun altında içerilerine katılan katkı maddelerine göre de türlere ayrılır.
Bu geniş tür dağılımı geniş bir kullanım yelpazesini de beraberinde getirir. 3.4.
KULLANIM ALANLARI. Homo Polimerlerin Kullanım Alanları
Enjeksiyonluk: Enjeksiyon ve şişirme kalıplamaya uygundur. Plastik koli bandı, film kutusu, elektrik süpürgesi parçaları, oyuncak, mutfak eşyaları, endüstriyel parçaların imalatı, keçeli kalem kabı, elektrik düğme ve prizleri, televizyon kasası, plastik kutu araba parçaları (tampon, direksiyon, ön konsol. Benzin deposu vs.), tüfek ve tabanca kabzası. Elektrikli ev eşyaları, teyp ve videokasetleri, enjektör, banyo eşyaları, piknik ve yemek takımları, şişe kapağı, limon sıkacağı, oyuncak.
Film: Genel amaçlı film imalatı.
Tübüler film, düz film, OPP ve BOPP film imalatı.
Elyaf: Genel elyaf üretimine uygundur.Halı, trikotaj, peruk, dekoratif şerit, masa örtüsü, hasır örgü, kumaş,giyim eşyası, iplik üretiminde.
Düz İplik: İplik, çuval, Bigbag, halat, ambalaj ipliği ve ambalaj malzemesi.
Not:Propilen Homopolimerleri düşük sıcaklıkta kırılgan hale geçtiği için düşük sıcaklık uygulamaları için tercih edilmez.
Kopolimerlerin Kullanım Alanları
Enjeksiyonluk: Enjeksiyon ve şişirme kalıplamaya uygundur. Darbe mukavemeti yüksek ve ısıya dayanıklıdır.
Meşrubat, meyve, ekmek, sebze ve balık kasası, gaz ve benzin bidonları,otomobil farı ve tamponu, su boruları, banyo küveti, kova, leğen, vantilatör, çamaşır makinesi kazanı, plastik dişli, banyo ve mutfak eşyaları. Akü ve pil kutuları, vantilatör parçaları, çamaşır makinesi merdanesi, televizyon kasası, buzdolabı iç aksamı ve buharlaşma paneli,araba tamponu, vantilatör parçalan.
Film: Düşük ısıya dayanıklıdır. Yırtılmaz.
Soğukta dondurulacak ve korunacak gıdaların paketlenmesinde, iç çamaşırı
İmalatında, OPP ve BOPP imalatında kullanılır.
OPP, PP film imalatı sırasında filmin tek yönde çekilerek hazırlanmasıdır. Bu işlemde PP film tek eksende gerilmiş haldedir. Film ısıtıldığı zaman zincirlerin gerilmesi ortadan kalkar, film gerilmenin olduğu yönde kısalır. Bu özellik nedeniyle film kaplanmış bulunduğu cismi daha iyi sarar. BOPP, PP film imalatı sırasında iki yönde de gerilmesidir. İki yönde gerilmiş film ısıtıldığı zaman boyutu azalır ve daha iyi sarma (shrink) özelliği oluşturur.
OPP tekniği diğer üretimlerde de örneğin elyaf, düz iplik (monofilaman) üretiminde de kullanılır. Bu şekilde elde edilen ipliğin gerilme yönünde dayanıklılığı artar, daha fazla yük taşır.
Random Kopolimerlerin Kullanım Alanları
Vakumlu ve/veya oluklu levha, boru (mavi.yeşil,gri,beyaz ve sarı boru), profil, plaka üretiminde şişirerek kalıplama yöntemi kullanılarak şekillendirilir.Ocak 30, 2007: 11:09 am #1432240imparator
POLİPROPİLEN ÜRETİM PROSESLERİPolipropilen dünyada üç tip prosesle üretilir.
Gaz faz polipropilen üretim prosesi
Bulk faz polipropilen üretim prosesi
Slurry faz polipropilen üretim prosesi
Gaz ve bulk faz üretim prosesleri slurry faz üretimden daha sonra geliştirilmişlerdir. Üretim maliyeti düşüktür. Üretim kapasiteleri yüksek fabrikalardır. Slurry faz üretimde ataktık polimer isotaktik polimerden ayrılabildiği için son ürün isotaktik polimer değeri daha yüksektir. Daha sağlam yapıda polimerlerdir. Kopolimer üretimi için uygun proseslerdir.POLİVİNİL KLORÜR(PVC)
GİRİŞ
Vinil Klorür (CH2=CHCI), genellikle klorürün etilene tek veya iki basamaklı ilavesi ile yapılır. PVC homopolimeri % 56.7 (mol/mol) Cl içerir. Polivinil klorür (PVC), vinil klorür monomeri (VCM)'den hazırlanan bir polimerdir:
n tekrarlanan birimini gösterir ve günümüzde üretilen PVC türleri için 700-1500 arasında değişir.
PVC, molekül yapısı ve morfolojisi ile her alanda kullanılabilirliği açısından oldukça önemli bir polimerdir. PVC doğal olarak tanecikli (partiküllü) yapıdadır ve üretim yöntemlerine göre iki ana partikül boyutunda üretilir. Süspansiyon ve kütle 100-180 mikron çaplı, emülsiyon polimerizasyonu ise 0.1-3.0 mikron partikül çaplı lateks tanecileri verir. Emülsiyon polimerizasyonu ile üretilen PVC lateksi kurutulduğunda 5-50 mikron çaplı tanecik yapısına ulaşır. Eşsiz partikül yapısı nedeni ile PVC teknologlarının kelime dağarcıklarında en çok kullanılan kelime "morfoloji"dir. Diğer herhangi bir polimerde, PVC'de olduğu kadar tane iç yapısına, morfolojiye önem verilmemiştir.
PVC polimerizasyonunda, büyümekte olan on birimlik PVC zinciri bir araya gelerek VCM'de çözünmez hale gelir [1]. Ancak PVC, VCM içinde şişerek kısmen çözünür hale geçer. Bu durum, PVC son ürün özellikleri ve kullanım alanları olduğu kadar polimerizasyonu üzerinde de oldukça etkilidir.
Polivinil klorür (PVC) "jenerik" bir isimdir. Her üretici, son kullanım yerine bağlı olarak değişen morfoloji ve molekül kütleye sahip geniş aralıkta PVC poiimerleri üretir. Endüstride K ve viskozite sayısı molekül kütlesini temsil etmek için kullanılır ve üreticiler bu değişkenleri sıklıkla kendi farklı ürünlerini kodlamak için kullanırlar (örneğin, S27 R 63'te; S süspansiyon tipi malzemeyi, 63 ise K sayısını gösterir).
Diğer plastiklerde de olduğu gibi, ISO sistemine göre sınıflandırılan PVC polimerlerinde her veri bloğu;
gibi ayrı özellikler gösterir.
PVC, içerdiği klor gruplarının verdiği kuvvetli polar yapının ve tekrar eden ünitenin sindiotaktik yapısının verdiği düşük kristallinize nedeni ile oldukça iyi mekanik özelliklere, yüksek erime viskozitesine sahiptir. Plastikleştirildikten sonra bile bu özellikleri sürdürme eğilimi gösterir.Ocak 30, 2007: 11:09 am #1432242imparator
FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİVinil Kiorür Monomeri (VCM)
VCM'in kaynama noktası -13.4°C'dir. Oda sıcaklığı ve basıncında gaz fazındadır. Bu nedenle tüm polimerleşme işlemlerinde sıkıştırılmış uçucu bir sıvı olarak kullanılır. Tipik polimerleşme sıcaklığı olan 50-70°C aralığında, buhar basıncı 800-1250 kPa arasında değişir. Bu nedenle PVC polimerleşme reaktörleri 1725 kPa basınca dayanıklı kalın cidarlı, ceketli çelik kaplardır. VCM suda oldukça az çözünür (0.11 % ağ., 20°C'de). Bunun süspansiyon polimerizasyonunda az, emülsiyon polimerizasyonunda ise oldukça kritik etkisi vardır. VCM polimerizasyonu oldukça ekzotermiktir. Spesifik ısısı ve buharlaşma ısısı 1352 kJkg"1 K"1 ve 20.6 kJ/mol, havadaki patlama limiti hacımca %4-22'dir [2].
Polivinil Kiorür (PVC)
PVC tek başına asla kullanılmaz. İşlemeyi mümkün kılmak amacı ile daima ısı stabilizanlan, yağlayıcılar, piastifiyanlar, dolgular ve diğer katkı maddeleri ile karıştırılır. Bunların her biri onun fiziksel ve mekanik özelliklerini etkiler. Tablo-1, toplam katkı miktarının %10'un altında olduğu rijit (plastifiyansız) PVC özelliklerini vermektedir.
Plastifiyan miktarı 20-100 phr (ağırlıkça 100 kısım reçine bazında) arasında değişmekle birlikte Tablo 4-2'de 50 phr plastifiyan içeren esnek PVC'nin tipik özellikleri verilmektedir. PVC K-sayısı da özellikleri önemli oranda etkilemektedir. PVC, düşük molekül ağırlığına sahip tüm klorlu çözücülere karşı mükemmel kimyasal direncine sahiptir. Bu nedenle, yaygın olarak kimyasal üretim hatlarında ve inşaatlarda kullanılır. [7]
PVC fiziksel olarak atıl (inert) dır. Bu malzeme ile gıda sektörü için yapılan sert (rijitj malzemelerin ışığa veya havaya davranışı, stabilizasyonuna bağlı olarak değişir. Çoğu plastifiyansız PVC(PVC-U) ürünleri, yanmayı önleyici katkı malzemeleri katılmasalar dahi yanmaya dirençlidirler.
PVC, tuz çözeltilerine, seyreltik veya konsantre alkali çözeltilere, oleum, sülfürik asid, karışık asitler ve konsantre nitrik asit dahil çoğu seyreltik ve konsantre asitlere karşı dirençlidir. Klor gazı, klorlu malzemelerde koruyucu tabaka oluşturur fakat sıvı halojenlerle tepkime verir. Diğer birkaç vinil kiorür polimerleri buzlu asetik asit gibi konsantre asitlerden etkilenir. Tümü alkollere, alifatik hidrokarbonlara, mineral yağlara, zayıf yağlara ve diğer yağlara karşı tamamen dirençlidir. Esterler, ketonlar, klorlu hidrokarbonlar PVC'yi şişirir veya çözer. Tetrahidrofuran (THF) ve siklohegzanon PVC için iyi çözücüdür.
Ocak 30, 2007: 11:09 am #1432243imparator
HAMMADDE KAYNAKLAR!
PVC'nin tek hammaddesi VCM, endüstriyel olarak iki ana reaksiyonla üretilir:
1) Asetilenin hidroklorinasyonu,
2) Etilenin direk klorlama veya oksikiorlanması ile üretilen 1,2-dikloroetanın ısısal parçalanması ile. Günümüzde, VCM'in %90'ı bu prosesle üretilmektedir [7].
PVC ÜRETİMİ
Dünya PVC üretimi 1996 yılı için yaklaşık 25 milyon tondur [10]. Ticari olarak PVC üretimi için, süspansiyon (dünya üretiminin %80'i), emülsiyon (%12) ve kütle (%
olmak üzere üç ana proses vardır [9],[7].
VinilKSorür Süspansiyon Polimerizasyonu
Tipik bir süspansiyon PVC ünitesinin basit akım şeması Şekil 4.1'de verilmektedir. Süspansiyon polimerizasyon prosesi temel olarak, milyonlarca küçük reaktörlerde (damlalarda) yürütülen bir kütle polimerizasyonu prosesidir. Basınç altındaki sıvı VCM, şiddetli karıştırma yolu ile 14-150 m3 kapasiteli reaktörlerde su içinde dağıtılır. Oluşan ortalama 30-40 mikron çaplı damlalar, bir veya daha fazla koruyucu kolloid (süspansiyon ajanı) ile kararlı hale getirilirler. Diğer bir temel komponent ise monomerde çözünen bir serbest-radikal başlatıcısıdır. PVC üretiminde kullanılan tipik bir formül (reçete) aşağıda örnek verilebilir.
Kimyasal Miktar (Kısım)
VCM 100
Su 90-130
Koruyucu kolloid 0,05-0,130
Başlatıcı 0,03-0,08
Bu miktarlar PVC'nin türüne, reaktör büyüklüğüne ve ünite tipine bağlı olarak değişir. Polimerleşme reçetesinde belirtilenler yüklendikten sonra reaktör içeriği reaksiyon sıcaklığına (45-75°C) ısıtılır. Bu basamakta reaktörler %80-95 doluluktadır. İsı, başlatıcmın serbest radikal olarak bozulmasına yol açar ve damlalardaki monomerler polimerleşmeye başlar. Kuvvetli ekzotermik reaksiyon (1540 kJ/kg), reaktör ceketi ve/veya "reflux condenser" yolu ile kontrol edilir.
PVC kendi monomerinde çözünmediğinden, oluşan polimer ağırlıkça %27 VCM içinde şişer. Dönüşüm %70 civarında iken serbest sıvı monomer tamamen harcandıktan sonra reaktördeki basınç düşmeye başlar. Reaksiyon belirlenen bir basamakta, bir zincir sonlandırıcısı ilavesi veya reaksiyona girmemiş monomerin geri kazanma ünitesine salıverilmesi ile sonlandırılır. Degazörde ve/veya monomer sıyırma kolonunda kalan %2-3 VCM de uzaklaştırılır. Santrifüjden geçirilen "slurry"den su uzaklaştırılır ve ıslak ürün ("kek") bir kurutucuda kurutularak silo ve/veya paketleme ünitesine gönderilir.
Morfoloji
Her bir PVC tanesinin morfolojisinin kontrolü PVC reçinesinin kalite kontrolünde ana parametredir. Bu konu, ortalama tane büyüklüğü, tane çapı dağılımı ve hepsinden önemlisi gözeneklilik ve birbiri ile yakın alakalı olan kütle yoğunluğunu kapsar [8].
Tane Büyüklüğü Kontrolü
Polimerleşme başlangıcında, suda çözünen koruyucu kolloid ve karıştırıcı etkisi ile vinil klorür fazı 30-40 mikron ebatlı damlalara bölünür. Polimerleşme ilerledikçe PVC ile
Ocak 30, 2007: 11:09 am #1432245imparator
Uygulamalar
Vinil plastisolleri yayarak kaplama, bıçak (kesici) kaplaması, merdane kaplaması, kalıplama, doldurma ve püskürtme gibi alanlarda kullanılmakla birlikte yaygın olarak kaplamada kullanılır.
Klorlu PVC (CPVC)
PVC'nin yumuşama noktası (veya Tg) polimerin ya çözücü ya da süspansiyon halinde klorlanması ile yükseltilebilir. Normal PVC'de %56.7 olan klor miktarı tipine bağlı olarak CPVC'Ierde %63-68'e kadar arttırılabilir. Bu da yumuşama noktasını 78-83°C'lerden en az 120°C'ye arttırır.
CPVC'nin eski üretim yöntemi klorlu bir çözücü içinde çözünen PVC'nin klorlanmasını içerir. Fakat çözücü geri kazanma işlemi nedeni ile bu proses oldukça maliyetlidir. Bununla birlikte homojen bir malzeme üretimi gibi yararı da bulunmaktadır. Üretilen CPVC'nin çok düşük kütle yoğunluğu nedeni ile fiziksel olarak kullanımı oldukça zordur.
Günümüzde en çok kullanılan ticari üretim prosesi ise PVC taneciklerinin suda dağıtılmasını ve klorlu bir hidrokarbonda şişirilmesini içerir. Reaktör, oksijen uzaklaştırıldıktan sonra ısıtılır. Polimerizasyon sıcaklığında (50–60 °C), reaktöre sürekli olarak klor ilave edilir ve UV irradyadyasyonu ile klor radikali üretilir. Yan ürün olarak oluşan HCI ortamdan bir bazla uzaklaştırılır ve ürün daha sonra kurutulur.
İyi bir mekanik özellik gösterebilmesi için CPVC'nin yüksek sıcaklıkta işlenmesi gerekir ve bu nedenle oldukça pahalıdır. PVC ile karışımları belli bir yumuşama noktasını aşmak için kullanılır. Özelliklerinden dolayı sıcak su sistemlerinde, elyaf üretimi gibi alanlarda kullanılmaktadır.
PVC'NİN SON KULLANİM ALANLARİ
PVC''nin son kullanım alanları Tablo–4,8’de verilmektedir. PVC oldukça ucuz olduğundan çok geniş uygulama alanlarında kullanılır. PVC yaygın olarak teknik boru işlerinde ve kimyasal ekipmanlarda, genel hizmetlerde, pencere çerçevelerinde, şeffaf profil ve panellerde, ofis ekipmanlarında ve ambalajlamada (yağ, şarap, zayıf karbondioksit içeren içecek şişeleri gibi) kullanılır. Düşük akışkanlı-düşük molekül ağırlıklı gibi enjeksiyonlu türler ise sağlık ve bilgisayar sektörü gibi alanlarda kullanılmaktadır.
K sayısına göre kullanım yerleri sınıflandırdığında aşağıdaki tablo ortaya çıkar: 66–68 K-sayısına sahip PVC, rijit formülasyonlarda boru, su tesisatı, levha ve pencere profilleri üretiminde kullanılır. K-sayısı 65–71 arası PVC'Ier esnek formülasyonlarda esnek levha, döşeme, duvar kâğıdı, kablo kaplama, hortum ve tıbbi ürünlerde kullanılır. 55–60 gibi düşük K sayılı PVC'Ier ise boru ve su tesisatı bağlantıları, elektrik.
prizleri gibi enjeksiyonla kalıplamalanın yanısıra şişe ve kapların şişirme ile kalıplanması uygulamalarında kullanılır.
Tablo 4-8 : PVC'nin Son Kullanım Alanları
Ocak 30, 2007: 11:10 am #1432246imparator
PVC TİCARİ İSİMLER VE ÜRETİCİLER
Dünyadaki belli başlı PVC üreticileri, ticari adları ve ülkeleri Tablo 4.9'da verilmektedir
Tablo 4-9 PVC ticari üreticileri ve ülkeleri .
POLİSTİRENGİRİŞ
Stiren, 145°C'de kaynayan ve bu sıcaklıkta başlatıcı olmadan hızla polimerieşen bir sıvıdır. Stiren monomerlerinin birleşerek oluşturduğu poümer zincir parçası aşağıdaki gibi gösterilir.
Polistiren zinciri 750 ile 1300 monomer biriminden meydana gelen, 100°C'nin altında şeffaf ve katı, 100°C'nin üzerinde yumuşayıp akışkan hale dönüşen ve kolayca kalıplanıp şekillendirilebilen bir plastiktir.
Ticari boyutta ilk poiistiren üretimi Amerika Birleşik Devletlerinde 1938 yılında Dow firması tarafından teneke kutularda gerçekleştirilmiştir. 10 galonluk teneke kutular monomer ile doldurularak sıvı banyosunda ısıtılıp sıcaklık artırılarak polimerleşmeleri sağlanmıştır. Elde edilen polimer kutudan uzaklaştırılarak granül haline getirilip paketlenmiştir. Üretim İkinci Dünya Savaşı esnasında sınırlı olmasına rağmen 1946 yılında 15890 tona ulaşmıştır. Daha sonraki yıllarda polistirene olan talebin artması ile 1989 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde 2356000 ton polistiren satışı gerçekleşmiştir. 1995 yılında dünya polistiren tüketimi 90 milyon ton olarak gerçekleşmiş ve 2000 yılında 110 milyon tona ulaşacağı tahmin edilmektedir (2).
Polistiren; antişok, kristal ve köpük polistiren olmak üzere üç tür halinde üretilmektedir. Serbest radikal, katyonik ve anyonik katalizörlerle üretilen polistirenler amorf (ataktik) yapıdadır. Son zamanlarda koordinasyon katalizörü denilen Ziegler-Natta katalizörleri ile kristalin (sindiotaktik) yapıda polimerler de üretilmektedir. Sindiotaktik poiistiren (SPS) ilk olarak 1986 yılında üretilmiştir. Erime noktası amorf polistirene göre çok yüksektir. Amorf polistirenin camsı geçiş sıcaklığı 100°C olduğu halde sindiotaktik polistirenin erime noktası 270°C'dir.Ocak 30, 2007: 11:10 am #1432248imparator
POLİSTİRENİN GENEL ÖZELLİKLERİ
Polistiren, polivinil klorür ve poliolefinler ile beraber en çok kullanılan plastiklerdendir. Stirenin polimerieştirilmesi ile elde edilen türüne kristal veya genel maksatlı polistiren denir. Stiren monomerinin polibutadien kauçuğu ile aşılanarak üretilen türüne ise antişok polistiren denilmektedir. Kullanım yerleri; gıda ambalajı, radyo ve televizyon kabinleri, teyp ve video kasetleri, buzdolabı parçaları, gıda ambalajı, dekoratif yapı malzemeleri, masa, sandalye, mobilya, mutfak gereçleri, oyuncak sanayidir. Tablo 5.4 ticari poiistirenlerin önemli bazı özellikleri, kullanım yerleri ve kullanım alanlarını göstermektedir.
Yapısı: [ – CH2 – CH -]n Kristal polistirenin tekrarlayan birimi
I n = Tekrarlayan birim sayısı; yaklaşık 750-1300
C6H5 arasında değişir.
Şekli : Kristal polistiren şeffaf camsı görünümde.antişok polistiren mattır. Yoğunluğu : 1.02 – 1.06 g/cm3
Camsı geçiş sıcaklığı, Tg : 100°C
Polistirenin diğer termoplastikierden avantajlı duruma geçiren özellik, onun amorf yapısıdır. Kristal yapıda olmadığından camsı halden eriyik hale geçerken az enerji harcanır. Kristalizasyon enerjisinin olmaması, hızlı ısıtılıp soğutulmasını, dolayısıyla hızlı kalıplanma avantajını sağlar. Camsı geçiş sıcaklığının üzerinde viskoelastik eriyik şeklinde ekstrüzyon ve enjeksiyon kalıplama metodları ile düşük enerji kullanılarak, bozunmadan kolayca kalıplanabilir. Polistirenin amorf yapıda olması, kristal yapılı polietilen ve polipropilen gibi plastiklere göre kalıplama esnasında çekme (shrinkage) miktarının çok az olmasına sebep olur (0.004-0.007 cm/cm). Molekül ağırlığı değişiminin polimerin termal, mekanik ve reolojik özellikler üzerine büyük etkisi vardır. Polistiren polar olmayan yapısı nedeni ile elektrik izolasyon özelliği açısından bütün polimer tipleri arasında en iyisidir. Dielektrik sabiti 20-80°C arasında sıcaklıktan bağımsızdır.
Ocak 30, 2007: 11:11 am #1432249imparator
POLÎSTİREN ÜRETİCİLERİ ve ÜRETİM KAPASİTELERİ
Asya
Ülke 1997 yılı kapasiteleri (T/yıl)
Çin 665.000
Hindistan 30.000
Endonezya 51.000
Japonya 1.513.000
Kore 665.000
Malezya 42.000
Pakistan 106.000
Avrupa
Türkiye 27.000
Avusturya 20.000
Belçika 390.000
Çekoslavakya 38.000
Finlandiya 42.000
Fransa 775.000
Almanya 611.000
Yunanistan 33.000
İtalya 355.000
Hollanda 285.000
Norveç 20.000
İspanya 160.000
İsveç 60.000
İngiltere 323.000
Dünyanın En Büyük 10 Polistiren Üreticisi, Üretim
Kapasiteleri ve Ticari İsimler
Firma 1997 yılı kapasiteleri (T/yıl) Ticari İsimler
Dow Chemical 1.620.000 Styron
BASF 1.138.000 Polystyroi
Hunstman 842.000 PS
Nova Chemicals 667.000 Novacar
E!f Atochem 530.000 Lacgrene, Gedex
Fina 465.000 Fina
Chi Mei 420.000 Polyrex PS
Chevron 300.000 Chevron
Hü!s/Styrenix 230.000 Vestyron
EniChem 225.000 Ediştir
POLİSTIREN ÜRETİMİ
Monomer Özelliklerî
Tablo 5.5'den de görüleceği gibi stiren5 normal şartlarda sıvı halde bulunan, 145°C'de kaynayan ve bu sıcaklıkta polimerizasyon önleyici İnhibitör bulunmadığı takdirde kolayca polimerleşen bir maddedir. Etilen ve benzenin reaksiyonu sonucu elde edilen etilbenzenin dehidrojenasyonu ile stiren ticari olarak üretilmektedir. Stiren saflığının minimum %99,6 olması gerekmektedir. Kaynama noktasının yüksek olması, donma noktasının düşük olması (-30.6°C) nedeni ile taşınması ve depolanması kolayca yapılabilmektedir.
Ocak 30, 2007: 11:12 am #1432253imparator
BAZI PLASTİK İŞLEME METODLARIVakumla Şekillendirme (Termoform) YöntemiLevha haline getirilmiş plastikler ısıtıldıklarında yumuşarlar ve yeniden şekillendirilebilirler. Bu şekillendirme mekaniksel veya fönömatik olarak yapılabilir. Mekanik proses; kalıp, hareket eden ve sabit makineleri; fönöınatik proses ise, vakum ve basınçlandırma işlemlerini içerir.
Vakumla şekillendirme için malzeme ya granül veya levha halinde olabilir, Eğer termoplastik maddi granül formunda ise ekstruzyonla; toz halinde ise ekstruzyon, kalenderleme pres veya çekme ile levha haline dönüştürülürler.
Vakum işlemi için levha ya hazır olarak alınır ve ısıtıldıktan sonra işlenir veya granül halindeki plastik, yukarıda da belirtildiği gibi, ekşimelerden levha halinde dönüştürüldükten sonra işlenir. Levhanın ısıtılması a) infraruj radyant ısıtıcıyla ve b) konveksiyonla ısıtma olmak üzere iki şekilde yapılır.
Vakumla şekillendirmede kullanılan makineler iki grupta toplanabilir. Bunlar: a) Rulo halindeki ince termoplastikleri işleyen sürekli rulo beslemu makineleri, b) Büyük ağır levhaları keserek işleyen makinelerdir. Sürekli rulo besleme makinesinde tabaklar, kutular ve buna benzer kaplar üretilir.
Rulo besleme makinesiyle şekillendirme iki türlü yapilır. Rulo halindeki hazır şerit veya levha makinenin merdanesine takılır ve ısıtıldıktan sonra şekillendirilir. İkinci yöntemde ise, şekillendirme makinesine ek olarak levha çekimi için bir ekstruderden yararlanılır. Ekstruderden çıkan levha şekillendirme ünitesine nakledilir.
Şekillendirmede kullanılan kalıplar erkek ve dişi olmak üzere ikiye ayrılırlar. Genellikle erkek kalıp piston gibi hareket eder. Vakum ve basınç, kullanılan şekillendirme araçlarmdandır. Basınç ve vakum birer piston gibi işlev yaparlar ve levhayı dişi veya erkek kalıba doğru iter veya çekerler. Ancak genel bir kural olarak vakum sadece dişi kalıp tarafına uygulanır. Vakum kalıba bir delikle bağlıdır. Vakum ayrıca, kalıp üzerideki havayı alarak şekillenecek levhanın kalıbın yüzeyine iyice yapışmasını, oturmasını sağlar. Böylece kalıpla levha arasında iyi bir ısı transferi gerçekleşir.
Kalıplar genellikle, ısıyı çabuk iletmesi bakımından alüminyumdan yapılır. Şekillendikten sonra plastiğin ısısı en kısa sürede alınarak soğutulur. Soğutma işlemi kalıp tabanına su vermekle yapılabildiği gibi, şekillendirme aygıtının içerisinden su geçirmekle de gerçekleştirilebilir.
En yaygın şekillendirme teknikleri: Taşkanlı şekillendirme, pistonla takviyeli şekillendirme, gererek şekillendirme, presle şekillendirme, basınçlı -pistonlu – vakum şekillendirmesi, vakumla kapma yoluyla şekillendirme, hava yataklı vakum şekillendirmesi ve sürekli olarak vakumla şekillendirmedir. Söz konusu bu tekniklerden bir kaçına aşağıda kısaca değinilmiştir.Taşkanlı şekillendirmeBu teknikte, termoplastik levha dişi bir kalıp içerisinde vakumla şekillendirilir. Bu amaçla levha özel tutucularla tutturularak, ya belirli bir sıcaklığa getirilerek veya belirli bir sıcaklıkta belirli bir süre tutularak ısıtılır. Isıtılan levha, kalıbın kenarıyla temas edecek şekilde kalıp üzerine oturtulur. Sonra atmosferik basınçla levha kalıba doğru itilerek, levhanın kalıbın şeklini alması sağlanır. Taşkanlı şekillendirmenin başka bir yapılış biçimi; vakuma karşı atmosferik basınç uygulama yerine, dişi kalıba doğru levhanın üzerine pozitif bir basınç tatbik etmektir.
Pistonla takviyeli şekillendirmeTaşkanlı şekillendirme ile bardak ve kutu gibi şekiller elde edilemediği için, bu amaçla genellikle pistonla takviyeli şekillendirme tekniği kullanılır. Bunun için levha ısıtıldıktan sonra vakumla aşağıya çekilir. İlk önce kalıbın merkezine oturtulur ve soğumaya bırakılır. Levha kalıp boşluğunu doldururken katılaşma devam eder. Ancak bu şekilde elde edilen bardak ve kapların çeperi çok ince ve zayıf olur. Bu nedenle hem şeklin düzgün olması ve hem de plastiğin iyi ve homojen dağılması için bir pistondan yararlanılır. Bu piston metal ya da ****dan yapılabilir, fakat fenolik ve epoksi reçinelerden yapılanları daha çok kullanılmaktadır. Çünkü bu tür pistonlar daha az ısı transfer ederler.
Ocak 30, 2007: 11:13 am #1432255imparator
Presle şekillendirmeBirbirine benzer dişi ve erkek kalıplardan erkek olanının baskısıyla yapılan şekillendirmedir. Bu amaçla plastik levha dişi kalıp üzerine oturtulur. Erkek kalıp kapanınca levhanın preslenmesiyle istenen şekil verilmiş olur. Sıkışan hava kalıp tahliye sisteminden dışarı atılır.
Basınçlı – pistonlu – vakum şekillendirmesiPlastik levha ısıtıldıktan ve dişi kalıp üzerine oturtulduktan sonra kalıp içerisine hava verilir. Basınçla levha bombeleşir. Daha sonra bombe üzerine bir pistonla basılır. Piston en alt noktaya gelince, vakum tatbik edilerek parçanın son şeklini alması sağlanır.
Sürekli olarak vakumla şekillendirmeBu teknik, plastik madde ekstruderden geçirilip levha haline getirilerek uygulanabilir. Levha ekstruderi terk ederken yumuşak ve vakum şekillendirmenin istediği kıvamdadır. Vakumla şekillendirme kalıbı ekstruder ağzına olabildiğince yakın yerleştirilir. Kalıba vakum uygulanır, levha kalıbın şeklini alıp soğuduktan sonra kalıp açılır.
(1)Pistonsuz vakumla şekillendirme (negatif kalıplama)
(2)Pistonlu vakumla şekillendirme (3) Pozitif şekillendirme
Enjeksiyon Kalıplama (Püskürtme Döküm) YöntemiYukarıda da değinildiği gibi bu yöntemde; toz veya granül halindeki plastik madde ısıtılarak akışkan duruma getirilir ve sonra istenilen şeklin verilebilmesi için basınç atında, kapalı bir kalıba püskürtülür. Kalıp içerisinde soğuyarak sertleşen plastik, kalıbın şeklini alır ve kalıp açılarak parça dışarı çıkarılır.
Enjeksiyonla KalıplamaÖzellikle termoplastiklerin işlenmesinde kullanılır. Bazı önlemler alınarak, termosetlere de uygulanabilir. Sistem; besleme hunisi, polimerin ergitildiği ve içinde hareketli bir sonsuz vida (veya pistonun) bulunduğu silindir ile kalıp olmak üzere başlıca üç kısımdan oluşur
Şekil Pistonlu (Torpidolu) Bir Enjeksiyon Kalıplama Sistemi.Enjeksiyonla kalıplamada plastik parçalar, ergitme, kalıp boşluğuna doldurma, soğutma ve parçaların kalıptan çıkarılması kademelerinden geçilerek elde edilir. Besleme hunisine konulan toz veya granül polimer huninin titreşimleri ve vidanın emme hareketiyle enjeksiyon makinesine beslenir. Uygulanan ısıtma ve vidanın hareketi ile yaratılan sürtünme ısısı ve basınçla ergitilip; silindir Çıkışına (kalıba) doğru iletilir. Ergimiş polimer vidanın ileri doğru ani olarak itilmesi ile, çıkışa takılan kalıbın içine, sıvı halde enjekte edilir. Yüksek basınç ("kalıbın kapama gücü", 50-260 MPa) altında bir süre (15-20 sn.) kalıpta tutulan ürün, daha sonra soğutularak; kalıbın hareketli bölümünün açılmasıyla katı halde dışarı alınır. Bu arada vida tekrar geri çekilir.
Şekil Enjeksiyon Kalıbı ve Elde Edilen Plastik Parça.
ikinci periyot için besleme hunisinden silindire tekrar reçine aktarılır ve işlem böylece devam eder. Enjeksiyonla kalıplama enjekte ettikten sonra ikinci enjeksiyon için beklenen kısa süreler nedeni ile, kesikli olarak çalışan bir tekniktir (Şekil ).
İşleme hızını arttırmak amacı ile, çoklu döner kalıplar kullanılmakta ve bir basmada birden fazla kalıp doldurulabildiği gibi; doldurulan kalıbın, silindir ağzından çekilerek soğuma süresinde diğer seri kalıpların doldurulması da sağlanabilmektedir.Ocak 30, 2007: 11:14 am #1432257imparator
Tek kademeli klasik enjeksiyon sistemlerinde, besleme hunisine konmadan önce herhangi bir ön ısıtma uygulanmaz ve sistemde piston kullanılır. Modern ve seri çalışan (iki kademeli) enjeksiyon sistemlerinde ise ergitme süresini kısaltmak amacı ile, polimere ön ısıtma uygulaması yapılır ve sonsuz vida sistemi kullanılır. Günümüzde, otomatik olarak ve yüksek üretim hızları ile çalışan (10 sn.-2 dak/parça olarak) enjeksiyon sistemleri geliştirilmiştir.
Kolay ergimesi istenildiğinden enjeksiyonla kalıplama sisteminde kullanılacak polimerlerin, yüksek erime akış indeks değerinde (MFI=6-15) olması tercih edilmektedir.
Ergime akış indeks değeri daha düşük olan polimerlerin enjeksiyon sisteminde kullanılması, kalıbın iyi doldurulmaması ve enjeksiyon sisteminin zorlanması sonuçlarına yol açar veya işleme için gerek duyulacak enerjinin fazlalığı ve zamanın uzunluğu nedeniyle işlem ekonomisini yitirebilir.
Katılaşma sürecinde parça boyutlarında önemli ölçülerde çekme beklendiğinden (kalıpta çekme oranları olarak, amorf plastiklerde -polikarbonat ve PVC gibi- %0.3-0.7; yarı kristallilerde, AYPE gibi %1-4 değerleri verilebilir), kalıba basılan ergimiş polimerin basınç altında sertleştirilerek kalıp boşluğunun daha iyi doldurulması ve ölçü toleransları daha iyi olan parçaların eldesi sağlanır. Sıkıştırma basıncının, ayrıca; kalıpta kalan havayı atma özelliği de vardır ve belli basınç değerlerinin altında çalışıldığında parça içinde hava boşlukları kalabilmektedir.
Enjeksiyonla kalıplamada, alüminyum veya paslanmaz çelikten kalıplar kullanılır. Uygulanan yüksek basınçlar nedeni ile, kalıp malzemesinde dayanım değerlerinin yüksek olması istenir. İşlenecek polimer türüne bağlı olarak, parça ile temasta olan kalıp yüzeylerinin kalitesi ve türü farklı olabilir. Genelde kalıp iç yüzeylerinin plastik malzemenin yapışmaması için, "ayna kalitesinde" olması istenir. Hazırlanan kalıp veya kalıplar, sistemde tekrar tekrar kullanılabilir.
Enjeksiyon sistemlerinde silindir boyutları ile vida özellikleri işlenecek plastik türü ve üretim hızlarına göre seçilir. Genellikle, silindirin boy/çap oranı(L/D), 15-20/1'dir. Bu oran, termosetler için 12-16/1 olarak kullanılır. Kristalli polimerlerde daha yüksek olan ergime sıcaklıkları nedeni ile, uzun silindirler kullanılır.
Vidalı enjeksiyon sistemlerinde kullanılan vida, besleme- ergitme- ve itme olarak üç farklı kısımdan oluşur. Vidalarda, besleme bölgesindeki vida diş yüksekliğinin itme bölgesindekine oranı, "baskı oranı" olarak tanımlanır (bu değer, termoplastiklerde 2-3.5/1; termosetlerde 1/1 civarındadır). Besleme bölümünde polimer makineye yüklenir, sıkıştırılır, itilir ve ön ısıtılır. Ergitme bölgesinde ısıtma ile eriyik elde edilir ve itme (sıkıştırma) bölgesine gönderilir, iyice karıştırılmış ve artık sıvı halinde bulunan polimer, burgu önündeki silindir kısmına iletilir. Kalıba basılmaya hazır olarak burada beklerOcak 30, 2007: 11:14 am #1432258imparator
Termoform Isıl Şekillendirme Yöntemini Kullanmanın Avantajları,- Kullanılan sistemin ucuz olması,
- Kullanılan kalıpların, yüksek basınç ve sıcaklıklar söz konusu
- Olmadığından; özel olmaları gereğinin olmaması ve ucuz olmaları,
- Enjeksiyonla kalıplanamayan büyük ölçülerdeki parçaların ekonomik
olarak kalıplanmasıdır.
Termoform Isıl Şekillendirme Yöntemini Kullanmanın Dezavantajları- Yönlenme nedeni ile, yine özellikle köşelerde yoğunlaşan "gerilim
birikmesi" sorunu bulunmaktadır, - Ürünlerde, özellikle köşe kısımlarında incelme oluşmaktadır.
- Sadece levha şeklindeki hammadde kullanılabilir ve bu nedenle bir ön
İşlemle Ürünlerde, özellikle köşe kısımlarında incelme oluşmaktadır,
levhanın hazırlanması gerekir;- Parçanın eldesinden sonra, traşlama ve yüzey işleme gerekir ve bu
da atık ve talaş oluşturur, dolayısı ile, malzeme kaybına yol açar. - "Emek yoğun" ve işlem süreleri uzun bir tekniktir
Enjeksiyonla Isıl Şekillendirme Yöntemini Kullanmanın Avantajları(IML enjeksiyon),· Enjeksiyon işleminde üretim hızı artırılabilir.
· Fire oranı düşüktür.
· Ürün kalitesi yüksektir.
· Raf ömrü uzundur
· Görseldir.Müşteri tarafından göze hitap eder.
· Hijenik olarak daha kalitelidir(otomasyon kullanıldığı için)k
· Etiketleme işçiliği yoktur(Kalıp içi etiketlenir (IML))
· Birim maliyeti ucuzdur(miktar fazla olması gerekmektedir).Enjeksiyon Isıl Şekillendirme Yöntemini Kullanmanın Dezavantajları· İlk yatırım çok yüksektir(Kalıp, makine ve otomasyon (robot)).
· Özel kalıp gerektirdiği için yapım süreleri uzundur.
· Etiket maliyeti yüksektir. -
YazarYazılar
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.