- Bu konu 59 yanıt içerir, 5 izleyen vardır ve en son 17 yıl 4 ay önce
tarafından güncellenmiştir.
-
Afganistan'ın başkenti Kabil'deki Khost adlı bölgede bir intihar eylemcisi polis konvoyu, yanından geçerken üzerindeki bombayı patlattı. 4 sivil öldü, 35 kişi de yaralandı. Ölenler arasında bulunan bir gencin ayakkabılarından biri ve takkesi, onları giyenin dile getiremediği bir yakınma gibi, onları giyenin söyleyemediği erken biten hayat yolculuğuna bir ağıt gibi yol üzerindeydi.
Irak'ta Amerikan ve Irak ordularından birlikler, başkent Bağdat yakınlarındaki Sadr City'de operasyonlar yaptılar. Bu operasyonlardan birinde AP Photo'dan Maya Alleruzo, dışarıdaki Amerikalı askerleri seyreden kız çocuğunu fotoğrafladı. Askerlerin, içerdeki karanlıkla bütünleşen camdaki yansımaları korkulu bir rüyanın figürleri gibi, 'o' anda kız çocuğunun bakışlarını haklı çıkarmaktaydı. Ya da foto-muhabir bilmeden kız çocuğunun bulanık zihnindeki korkuya tercüman olmak isteyen bir 'o' anı, zamanın akıl ermez gizli sırlarından birini yakalamıştı.
İspanya'nın başkenti Madrit'teki Atocha İstasyonu. Bu fotoğraf 11 Mart günü çekildi. Burası tam da 11 mart 2004 günü meydana gelen 191 kişinin öldüğü el kaide bağlantılı bombalı saldırının meydana geldiği yerdi. O saldırı yolcuların kalabalık olduğu saatte olmuştu. AP Photo'dan Daniel Ochoa de Olza, gecenin sakin saatlerinden birinde kamerasının örtücüsünü uygun ayarlayınca gündelik hayatın perona tutunmaya çalıştığı, ölenlerin güçsüz isyanlarınınsa ışıksız alanlarda inlediği anlardan birini yakaladı.
Avustralya'nın Sydney kentinde Kanada Konsolosluğu önünde fok avını protesto eyleminden bir enstantane. Bir hayvan hakları eylemcisi avlanan bir foku canlandırıyor. Geride gerçek manzara olunca berideki modelin üzerindeki boyaya düşen ışık taklide yüz vermiyor ve kompozisyondaki etkileme görevini yerine getirmiyor. Ama 'o' ana biraz bakınca farkedilmeyi bekleyen gözlerdeki duru samimiyet bu sorunu gideriyor
Almanya, Berlin… Bir görevli tarih müzesinin camdan tavanını temizliyor.
Modacı Faruk Saraç, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı mehteran bölüğü'nün giysilerini yeniledi. Bu olayın tanımını amacıyla modacının İstanbul Levent'teki mağazası önünde bir gösteri de yapıldı. Sabah Gazetesi'nden Mehmet Çalışkan bölüğün bir borazana yansımasını fotoğralarken fiziğin ya da optiğin adeta kıkırdayarak eğlendiği anlardan birini yakaladı. Bir şeylerin, aklımıza yatmayan ama bilim kurgu filmlerinden aşina olduğumuz sahneyi hatırlatan görüntünün birinin farketmesini istediği anı… İnsanların moleküllerine ayrılarak geçmiş tarafından emildiği anı.
Sudan Darfur'da Türk Kızılay'ının kurduğu hastanenin dışında bekleyenler arasında bulunan çocuğa annesi, bir çaydanlık kapağından su içiriyor. Star Gazetesi'nden Arif Akdoğan, karşısında yaşananı yakından fotoğraflayınca çoğumuzu rahatsız eden ama oralarda çok yaygın bir durumun düşündürtmek istediği 'o' anı yakalıyor. Sinekler… Sudan'da 3 milyona yakın insanın yerinden yurdundan olduğu, 200 bin kişinin öldürüldüğü insani kriz, bölgede petrol bulunmasından sonra patlak verdi. Çocuğun ağlamasından ve gözyaşlarından beslenen sineklerin oluşturduğu ayrıntı, belki de o defa darfur krizinin bu boyutunu akla getirmek istedi.
Filistin'de Ramallah Kenti yakınlarında İsrail'in ördüğü duvar çevresinde yaşanan çatışma sırasında bir genç duvarı aşmaya çalışıyor. AP Photo'dan Oded Balilty, duvara tırmanan gençle bir başka ayrıntıyı biraraya getirince hayallerin bazen gerçeklerden üstün olduğunu anlatan anlardan birini gösteriyor. Duvarın güçlü soğukluğundan dışa vuran zihniyet 'o' anda zorlanan gençten değil de balonlarla duvarı aşmaya çalışan kız resminden rahatsız oluyor.
Birleşik Devletler'in Pennsylvania Eyaleti'ndeki Philadephia Kenti'nin kaldırımlarından birinde bir evsiz ızgaradan çıkan ılık havayla ısınıyor. Ne kadar sade bir fotoğraf. Ama ışık zerrelerinde ne çok ayrıntı var. AP'den Matt Rourke, muhtemelen taşa ve betona çağın koşullarının duyarsızlığını anlatma görevi vermiş ama sanki ışık araya girip 'o' anın dekorunda, duvarda, sorunu ifşa eden bir yakınma seprintisi oluşturmuş…
Irak'ın başkenti Bağdat'ın Kuzey'indeki Muqdadiyah Kenti'ne bağlı köylerden biri… Çocuklar karenin geneline hakim olan doku içinde pek ayıredilemiyorlar. 'O' anda karenin içindeki terk edilmişlik, unutulmuşluk ve derbederlikle, çocukların görünmeyen halleri arasında gizli bir uyum vardı da ondandır belki.
Brezilya'nın Sao Paolu kenti… Birleşik Devletler Başkanı'nın ülkeyi ziyareti sırasında bir yaya, Bush karşıtı sokak sanatı ürününün önünden geçiyor. Resimde Bush'un başına Mickey Mouse karakterinin simgesi yerleştirilmiş. Kendisi de Drakula kılığı ve görünümüne büründürülmüş. Foto-muhabir Victor Caivano, her nasılsa, ölçülemez zaman diliminde oluşup kayboluveren tedirginlik ve ürperme anını yakalamış.
Orta Amerika ülkelerinden Panama'da yeni eğitim ve öğretim dönemi başladı. Arnulfo Franco okulların açıldığı gün bu fotoğrafı çekti. Fotoğraf için de Panama'da çok ciddi boyutlarda öğretmen açığı ve eğitim malzemesi sorunu olduğunu yazdı. Belki de oradaki parlaklıkta gölgelerin çocuğun yüzüne yığıldığı anı bu bilgiye yakıştırdı.
Afganistan'da Kandahar Bölgesi… NATO ve Afgan askerleri bölgede Taliban'a karşı büyük bir operasyon yürütüyor. Amerikalı askerler sığınaklarının çıkışında nöbet tutuyor. AP fotoğrafçısı Rafiq Maqbool ise sisin ışıkla işbirliği yaparak çetin doğa koşullarına teselli renklerinden dokunmuş tüller indirdiği geçici huzur anlarından birini fotoğraflıyor.
Filistin'de Batı Şeria'daki Nablus Kenti'nde İsrail devriye askerleriyle çatışan iki Hamaslı ve vurulmamak için güvenli bir yere kaçışan bir kız çocuğu… Adamların duyarsızlığı, aldırmazlığı ne kadar net çıkmış. Kız çocuğunun tedirginliği ve korkusu da ne kadar net çıkmış
Pek çok futbolseverin dikkatini çekmiştir. Sürekli gülümseyen bir yüz ifadesi vardır. Brezilyalı futbol yıldızı Ronaldinho'nun seyrek 'o' anlarından biri. Doğum yeri olan Brezilya'nın Porto Alegre kenti'nin varoşlarında yoksul, imkanı olmayan çocuklar için kurduğu futbol okulunun açılış töreninde konuşma yaparken bir an duruyor. 'o' anda zor çocukluk günlerinin Ronaldinho'su, gülümseyen varlıklı Ronaldinho ile yer değiştiriyor..
Dünyanın en gerilimli bölgelerinden birine Filistin'e İsrail'e ve Lübnan'a kar yağdı. 28 Aralık günü bölgeden gelen bütün fotoğraflarda karın şiddeti, karamsarlığı örten görüntüleri vardı. Bu fotoğraf Filistin'de Ramallah'ta çekildi. Devlet Başkanı Mahmud Abbas'ın bürosunun bulunduğu binada korumalardan biri kar yağışına seviniyor. Kuşkusuz o fotoğrafta öyle bakıyordu ama Yaser Arafat bile kar taneleri arasından ayrı bir şaşırmış ve keyifli görünüyor.
İspanya 29 Nisan… Sevilla…. Matador Miguel Abellann, boğaya boynuzları üzerinde takla attırıyor… Boğa, kendi familyasının oluşturduğu izlenime zıt bir durumda… Bir sirk havyanı gibi… 
Filistin’den bir fotoğraf daha… Batı Şeria’da Nablus’ta militanlar Hamas’a destek gösterisi yapıyorlar. Mekan bir pazar yeri. Mekanda sorun yok ama dekor uygun düşmüyor. Hatta mayolar, serin yazlık giysiler ‘o’ anda hayatın tercih edilen boyutunu simgelediğinden midir nedir? Dekor militanlara ağır basıyor…
Kudüs… 29 Aralık günü Kurban Bayramı'ndan önceki cuma namazından sonra Filistinliler Al Aksa Camii'nden çıkıyor. İçlerinden biri camiye ya da gökyüzüne bakarken Kevin Frayer bu kişiye odaklanıp deklanşöre basıyor..
Bir başka protesto gösterisi. Yakından komşumuz Yunanistan'dan… Üniversite öğrencileri hükümetin ülkede özel üniversitelerin önünü açma girişimine karşı çıkıyor. Atina'daki son gösteride çatışma oldu. Fotoğraf çatışmadan sonra çekilmişti ama polisteki gerginlik sona ermemişti. Ne de olsa eylemci gençlik bir şekilde 'o' anda oradaydı.
Bir golden sonra sevinilir… İki golden sonra da… Üçüncü, dördüncü golden sonra da ama çok çekişmeli ve karşılıklı gollerle geçen bir maçtan sonra 6'ıncı gol atılınca ‘o’ ana zafer sarhoşluğu da eklenir ve Ipswitch Town'la Crewe arasındaki İngiltere birinci lig karşılaşmasında 6’ıncı golün sahibi Shefi Kugi sevinçten havalara uçar… Fotoğrafçı da uygun açıyı ve bu çok uygun anı yakaladığında ‘o’ anı ölümsüzleştirir.
Irak'ta başkent Bağdat'ın Şii mahallelerinden Sadr City'den iki kişi, Sunnilerin yaşadığı mahallede öldürüldü. Ölenlerden birinin cenazesi toprağa verilmek üzere mezarlığa götürülüyor.
Düştü! Küba Lideri Fidel Castro, önündeki eşiği farkedemedi ve binlerce Kübalı’nın önünde yere kapaklandı. Düştükten hemen sonra eline mikrofonu aldı ''Yoldaşlar, spekülasyonu önlemek için söylemeliyim galiba, dizimde ve kolumda kırık var. Sargılarla da konuşabilir ve çalışabilirim'' diyerek, ''Ben daha bitmedim'' mesajı verdi. Bu fotoğrafsa düşmeden önce yaptığı konuşma sırasında çekildi. Reuters'tan Claudia Daut'un elde ettiği 'o' anda birazdan yere kapaklanacak güçlü ama yorgun bir liderin profili vardı.
***
Ölüler konuşamaz
Ölüler konuşamaz ama onların adına konuşacak birileri mutlaka vardır. Savaş ve küreselleşme karşıtı bir grup gösterici, İngiltere'nin başkenti Londra'da Trafalgar Meydanı’na yürüdü. Yürürken de Irak'taki savaşı protesto amacıyla bu iskelet figürlerini taşıdı. Üç gün süren 3. Avrupa Sosyal Forumunun kapanış simgesi de bu ‘o’ an oldu.
***
“Yağmurun tadını çıkarın!”
Eğer yaşadığınız yerin altyapı sorunu yoksa, yıllar önce herşey halledilmişse, sonbaharda yağmurda yürümek çok romantiktir. Çamursuz, su birikintisiz Sofya sokaklarında bir çift, şemsiyenin altında çiseleyen yağmurun tadını çıkarıyor.
***
Gözde ulaşım aracı
Fotoğraf, yılda 50 milyondan fazla bisikletin üretilip satıldığı Çin'den. Pekin sokaklarında her ne kadar otomobil sayısı her geçen gün artsa da, Çinliler’in en gözde ulaşım aracı hala bisiklet. Sadece Pekin'de günde 10 milyondan fazla bisikletli trafiğe çıkıyor. Bu 'o' ansa aktarılan bilgileri tek bir karede anlatıveriyor.
***
Koruma görevi
Fotoğraf, Brüksel yakınlarındaki bir hayvanat bahçesinden. Bu güzelliğin ne yazık ki nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya. Plankendael Hayvanat Bahçesi bu konuda çok duyarlı. Bu hayvanat bahçesi, flamingolar gibi nesli tükenmekte olan hayvanların korunması için uğraşıyor.
***
Dünya ve ahiret
Işığın süzülerek 'o' ana nakşettiği arabesk desenler, Kuran okuyan bir kadının kaderci, teslimiyetçi ve inançlı silüeti, kadının Endonezya'nın Makkaser kentindeki tertemiz, pırıl pırıl Merkez Camii'nin zemininden yansıması. Ve ayrıca foto muhabirinin uhrevi sessizliği de fotoğrafa aktarması. Sanki dünya ve ahiret aynı karede buluşmuş…
***
Fırtına öncesi
Akdeniz'in incisi dedikleri Mısır'ın İskenderiye Körfezi'nden bir ‘o’ an. Kayalıkların üstünde bir balıkçı, güneş batarken tek başına oltasını savurmuş bekliyor. Ama hava biraz bulutlu, deniz dalgalı… İskenderiye'nin kış mevsiminde şiddetli yağmurları meşhurdur. Altı gün boyunca devam eden ünlü El Gotas Kasırgası’nın da habercisidir. Yani fırtına koptu kopacak İskenderiye'de…
***
Marifet kuyruktan yakalamada
Kolombiya'dan bir 'o' an. Görüntü bildiğimiz rodeodan daha da zor bir spor olduğu izlenimini yaratıyor. Aslında öyle çünkü bu rodeoda genç boğalar, kuyruğundan yakalanıyor.
***
“Bir yusufçuk ısınıyor”
Belçikalı fotoğraf sanatçısı Kobe Van Looveren ödül kazandığı fotoğrafına bakıyor. Fotoğrafına ''Bir yusufçuk ısınıyor'' adını vermiş ve Londra Doğal Tarih Müzesi’yle BBC Vahşi Yaşam Dergisi'nin ortaklaşa düzenlediği, Yılın Doğal Yaşam Fotoğrafçısı Yarışması’nda ''Eric Hosking'' ödülüne layık görülmüş. 'O' anda da mutluluğu ve gururu yüzüne yansımış sanatçının…
***
Sonbahar tablosu
Reuters fotoğrafçısı Alexander Demianchuk’un çektiği bir ‘o’ an. Ağaçlar kırmızı zeminden yansıyor ve o ağaçların kollarından düşen bir yaprakla bu kompozisyon güzel bir hazan tablosu sunuyor. Ortamın değerlendirilmesinin çok iyi bir örneği çünkü zemini, kırmızı bir otomobilin ön kaputuna birikmiş yağmur suları oluşturuyor.
***Japonya sarsıldı
23 Ekim Cumartesi günü Japonya'daki Yamakoşi kenti 6.8'lik bir depremle sarsıldı. 23 kişi hayatını kaybetti. Ölümlerin önemli bir kısmı enkaz altında kalmaktan değildi. Heyecan sonucu kalp krizi gibi nedenlerden ötürü can kaybı Japon standartlarına göre yüksekti. 6.8’lik bu deprem Türkiye’deki son can kayıplı deprem olan, 18 kişinin öldüğü, 23 Temmuz'da meydana gelen Ağrı depreminden 500 misli büyüktü. Yamakoşi depreminde artçı sarsıntılar iki gün sürdü. Japon kriz yönetiminin artçı sarsıntılar sırasında yaptığı ilk işlerden biri de yaşlıları bölgeden uzaklaştırmak oldu.
***
Afganistan’ın camdan görünüşü
Kabil'de hayat hala böyle puslu, karanlık ve umutsuz. Camları kırılmış, kan lekeleri bulaşmış bir dükkanın camına yansıyan bu adam, Afganistan kabusunu çok iyi anlatıyor. Geçtiğimiz Cumartesi günü bu dükkanın da bulunduğu caddede düzenlenen intihar saldırısından geriye kalan bir ‘o’ an. Biri sivil Amerikalı kadınla genç bir Afgan kızının öldüğü saldırıydı bu…
***
“Afiyet şeker olsun!”
Fotoğraf Konya'dan… İftara az zaman kala yemeğini alan ninenin mutluluğu gerçekten görmeye değer. Fotoğrafa baktıkça, paylaşmayı, unutmamayı, sevinci, masumiyeti görüyoruz. Dudaklarımızdan ''Afiyet şeker olsun'' sözleri dökülüyor.
***
Şaşırtıcı İspanya
Bir matador, boğanın saldırmasını bekliyor. Ama fotoğrafın atmosferi, bu boğa güreşinde bir şeylerin tam olmadığını anlatıyor. Öyle çünkü bu fotoğraf İspanya’dan değil Şangay'dan. İspanya kültürünü tanıtmak amacıyla Çin'de düzenlenen ''Şaşırtıcı İspanya-2004 Etkinlikleri” çerçevesinde yapılan boğa güreşleri. Matador İspanyol ama boğalar da İspanya'dan değil Meksika'dan. Çünkü İspanya ''deli dana'' hastalığının görüldüğü ülkeler listesinde yer alıyor.
***
Çizgen’den “Eylül Fotoğrafları”
İstanbul Fotoğraf Merkezi'nde, 21 Ekim 2004 – 8 Ocak 2005 tarihleri arasında, Gültekin Çizgen'in ''Eylül Fotoğrafları'' başlıklı bir sergisi var. Bu ‘o’ an da, 45 yıllık profesyonel sanatçının ''Köye dönüş'' adını verdiği çalışması. Bir atmosfer fotoğrafı… Ürgüp Göreme'de çekilmiş. Bir çoban, sürüsünü köye götürürüyor.
Rehabilitasyon talebi
Hindistan’da bakışların bir 'o' anı. Bakışlar hüzünlü ama bu kadının derdi insan yerine konmak. Hükümetin kadın ticaretini sınırlamayı amaçlayan planını protesto ediyor. Seks köleleri için rehabilitasyon talep ediyor. Saçlarına ak düşmüş bu kadın, bir hayat kadını…
***
Ateşli yemekler
Eylemle açının uyumu ve bileşimini ortaya koyan bir fotoğraf. Çin'in mutfağıyla ünlü Sichuan Bölgesi’nde düzenlenen yemek festivalinde, çocuklar ağızdan ateş püsktürtme becerilerini sergiliyor. Bu gösterinin Sichuan mutfağıyla ne alakası var diye bir soru akla gelebilir. Çin mutfağının en önemli temsilcisi bu bölge, acı yemekleriyle ünlü…
***
Çömlek yapımı
Yoksul ülkelerin insanlarının yaşantısını anlatan bir ‘o’ an. Karina Vargas 8 yaşında. Bu yaşta çömlek yapıp turistlere satmak zorunda. ‘O’ andaysa yapacağı çömlekleri için bir mini volkanik kraterden sıcak çamur topluyor
***
Sporcu ve fotoğrafçı dayanışması
Dünyada sporcular kadar etkili sevinç göstesi yapanlar var mı acaba? Pek yok… Özellikle futbol, rugby gibi maçlarda zafer gösterileri inanılmaz oluyor. Ancak objektiflerin diğer tarafında yetenekli fotoğrafçılar olursa… Sporcu ve fotoğrafçı yeteneğinin biraraya gelmesiyle oluşmuş bir ‘o’ an. Objektifin karşısında sayı yaptıktan sonra parande atan Amerikan futbolu oyuncusu Reggie Swinton var. Objektifin arkasındaysa AP fotoğrafçısı Julie Jacopson.
***
Prens Charles’ın farklı ‘çıkış’ları
İngiltere Veliaht Prensi Charles, Türkiye'nin Avrupa Birliği üyeliğini desteklediğini ilan ederek İngiliz gazetelerine göre, alışılmadık siyasi bir çıkış yaptı. Bu da bir çıkış anı… Charles, Mardin'de 14'üncü yüzyıldan kalma Kasımiye Medresesi'ni gezdikten sonra kapıdan çıkarken görünüyor. Mardin gezisinde prense eşlik eden, Türkiye'de kültürel mirasın korunması için yıllardır didinen Prof. Dr. Metin Sözen'se 'o' anda İngiltere Veliaht Prensi'ni koruyor.
Profesyonel bir binici
Taylandlı bir binici, bir öküzün üstünde son sürat gidiyor. Düştü düşecek gibi görünüyor ama final çizgisine boğanın sırtında ulaşıyor. O profesyonel bir binici. Tayland Öküz Yarışları Festivali’nin yarışmacılarından biri. Bangkok yakınlarında Chon Biru Bölgesi’ndeki bu gelenek, tam 133 yıldır sürüyor. Reuters'tan Chaiwat Subprasom, kamerasını hareket ettirirken odaklandığı öznesi yani sürücüsünde konsantrasyon dolu bir anı yakalıyor.
***
Büyükler olmasa
Çocuk olmak güzeldir. Bağdat, Darfur, İsrail, Filistin ya da dünyanın sorunlu veya yoksul bölgelerinde yaşamıyorlarsa tabii. Büyükler karışmasa, şu hayatta herşey çok güzel olabilirdi belki de… Tıpkı bu iki Polonyalı öğrencinin Varşova merkezindeki bir parkta, yaprakların arasında eğlenmeleri, sonbaharın tadını çıkarmaları gibi…
***
Disiplin dolu bir an
Fotoğraf, Ukrayna'nın başkenti Kiev'den… Cumhurbaşkanlığı seçimlerine üç gün kala Ukraynalılar, Nazi işgalinden kurtuluşlarının 60'ıncı yılını kutluyor. Ukrayna Deniz Harp Akademisi öğrencileri Ukrayna, Rusya, Azerbaycan devlet başkanlarının da izlediği bir geçit resminde. Askeri disiplinin kusursuz göründüğü bir 'o' an.
***
Ay tutulması
Yılın son ay tutulması dün gece yaşandı. Tutulma, Türkiye gibi Arjantin'den de izlendi. Fotoğraf Arjantin Buenos Aires'te çekildi. Yeryüzünün gölgesi ayın üzerinde yayılıyor. Ve bir Arjantinli bu romantik dakikaların tadını çıkarıyor.
***
Karşı takıma doğru
İngiliz Ligi'nin iki önemli takımı, Chelsea ve West Ham maçından bir ‘o’ an. Chelseali oyuncu Meteja Kezman, attığı golün sevincini havaya sıçrayarak kutluyor. Ama sol altdaki iki seyirci hariç karşısında hiç coşku yok. Önünde zıpladığı hatta havada kötü manalara çekibilecek bir hareket yaptığı seyirciler, rakip takım West Ham'ın taraftarları…
***
Cumhuriyet coşkusu
Anadolu Ajansı foto muhabiri Rıza Özel, objektifini arkadan gelenlere yöneltiyor ve ay yıldızlı balonlar altında yürürken kendisini farkeden çocuk gülümsediğinde, bir cumhuriyet coşkusu anı yakalıyor.
***
Filistin’in kısa anlatımı
Filistin Lideri Yaser Arafat'ın tedavi amacıyla Paris'e götürülmesi için Ramallah'taki karargahından çıkarılırken, liderini belki de son kez görmek isteyen bir Filistinli dikenli tellere tırmanmaya çalışıyor. Ufuktaki puslu gökyüzü, önündeki çit ve üstündeki dikenli tellerle ve de ürkek bakışlarıyla liderini uğurlarken 'o' anda Filistin'i anlatıyor.
***
“Kral bile olsan!”
Dünyada haber ajanslarının üzerinde durduğu olaylardan biri de Kamboçya'da yeni Kral Norodom Sihamoni'nin tahta çıkışıydı. Törenlerde çok sayıda fotoğraf çekildi. Ancak bu kare, törenlerin bir aşamasında yeni kralın annesi eski kraliçeyle biraraya gelmesinde oluştu. Annelerin gözünde çocukları her zaman çocuktu. Kral bile olsalardı…
Türkiye'de günün olayı ve günün ‘o’ anlarından biri olarak tanımlayabileceğimiz bir fotoğraf. Başbakanlık İnsan Hakları Danışma Kurulu Başkanı Profesör İbrahim Kaboğlu, o sırada, tartışmalara konu olan İnsan Hakları Raporu’nu henüz açıklamaya başlamıştı ki, arkasında duran biri, raporu Kaboğlu'nun elinden hırsla aldı yırttı ve sonra bu 'o' anda öfkeyle buruşturdu. Ardından da yırtıp buruşturduğu raporu fırlattı. Olayı televizyondan canlı olarak izleyen hemen hemen herkes bu kişinin kim olduğunu merak etti. Raporu yırtan Fahrettin Yokuş, Başbakanlık İnsan Hakları Danışma Kurulu'nun üyesiydi ve ayrıca bir demokratik kitle örgütü olan Kamu-Sen'in genel sekreteriydi.
***
Karşıt görüş karşıtı
Fotoğraf, Rusya'nın başkenti Moskova'da çekildi. Mekan Lubyanka Meydanı’nda Sovyetler Birliği döneminde çalışma kamplarında ölenler anısına eski KGB binasının tam karşısına dikilen anıtın önünde düzenlenen törende bir kadın, o dönemde rejimin öldürdüğü muhalif yakınını anıyor. Karşıt görüşlerin şiddetle bastırılmasının bugüne yansımasını gösteren bir 'o' an.
***
Ev nöbeti
Fotoğraf, Irak'ın başkenti Bağdat yakınlarındaki Felluce'de çekildi. Evine baskın düzenlenmiş bir çocuk kapıda nöbet tutan Amerikalı askere bakıyor.
***
Gölgelerin seçimi
Amerikan seçmeni sandık başında ve bu 'o' andaysa George W. Bush, kampanyasının son durağında kürsüde. Fotoğraf, seçim sonuçlarının kaderi açısından çok önemli eyaletlerden biri olan Florıda'daki Miami kentinde çekilmiş. Amerikan bayrağına Bush taraftarlarının gölgesi düşmüş olan bu 'o' an çeşitli çağrışımlar yapabilir. Geçen defaki gibi seçimlere gölge düşmemesi dileğini hatırlatabilir mesela ya da gölgelerin seçimi tanımlamasını anımsatabilir.
***
Kampanya stratejisinde ‘futbol’
George Bush'un rakibi John Kerry'nin seçim kampanyasından bir ‘o’ an. Colorado’da uçaktan iner inmez, kentteki futbol akademisi öğrencileri apronda adaya pas attı. O da kafayla karşıladı. Kerry, kampanyasında futbolu epey kullandı. Sık sık önüne top attılar, o da sektirdi kafa attı. Çünkü üniversite yıllarında Yale futbol takımında oynamıştı. Ama Amerikalı futbolseverler bu ve benzeri futbollu 'o' anlardaki Kerry'i pek beğenmedi.
***
“Zafer “W” nun olmalı!”
George Bush tipik bir Teksaslı. Öyle ki hala Beyaz Saray'ı sevemediği, Teksas'taki çiftliğinde daha mutlu olduğu söyleniyor. Bu fotoğraf da Başkan'ın Teksaslılığını simgeliyor. New York'ta toplanan Cumhuriyetçiler Kongresi’nde Teksaslılar’ın önemli bir ağırlığı vardı ve Bush'un bu hemşehrisi iki eliyle yaptığı zafer işaretlerini yanyana getirerek Bush'un ikinci adı Walker'ı hatırlattı..
Disiplin sorunu
Fotoğraf, Çin Halk Cumhuriyeti Silahlı Halk Polisleri Teşkilatı töreninde çekildi. Hepsi hizadalar ama içlerinden birinin içi geçmiş olsa gerek, 'o' anda yüz ifadesi disiplinini bozuyor.
***
Susma hakkı
Fotoğrafı çekilen kişi bir siyasetçi. Susturulmuş bir politikacı görünümü veriyor ancak hiç de öyle değil. Üstelik ağzını kapatan da kendi partisinin logosu. Alman Demokratik Sosyalizm Partisi Lideri Lothar Bisky, Potsdam'daki parti kongresinde konuşurken AP fotoğrafçısı liderin yüz ifadesini öyle bir açıya yerleştiriyor ki, habercilik deyimiyle 'o' ana takla attırıyor.
***
Netsiz anlatımlar
Fotoğraf, Kenya'da düzenlenen devekuşu yarışları sırasında çekildi. At yarışlarında olduğu gibi burada da jokeyler devekuşlarıyla yarışıyor. Geleneksel Kenya Devekuşu Yarışları’nın 100. yıldönümünde Reuters fotoğrafçısı Radu Sigheti kamerasını hareket ettirerek elde ettiği bu blur fotoğrafta hem hızı, hem devekuşunun kaslı bacaklarının gücünü ve yüzündeki hırsı hem de süvarinin işini ne kadar ciddiye aldığını gösteriyor.
Oysa düşlemek ne güzeldi çocukken.
Nerden bilirdim yaşamın
Böyle parçalanarak süreceğini
Ve ömrümün,kendimi toplamakla geçeceğini…
Bir yap-bozum sanki,
Tek parçamı bile bulamadan,
Yeniden dağılıveriyorum.
Amerika Birleşik Devletleri’nde çekilen bir fotoğraf. Bu ‘o’ an soğuk havanın bir sonucu olarak oluşmuş. Belki ilk bakışta görüntüdekini yolda ilerleyen bir kamyonet zannedebilirsiniz. Ama aslında bu, denizde ilerleyen küçük bir vapurdan başka birşey değil.Veda
Irak’tan bir veda anı. Vedalar her zaman zordur, hep hüzünlüdür. Fotoğraftaki Iraklı kadın da Hac görevini yerine getirmek üzere Mekke'ye doğru yola çıkıyor. Tabii kendi isteğiyle bu yolculuğa çıkıyor ama cama uzanan eline, yüzündeki ifadeye bakılırsa ailesini bırakmak ona yine de zor geliyor. ‘O’ anda yağan yağmursa galiba bu vedayı daha da hüzünlü hale getiriyor.Yer Sri Lanka
Yer sri lanka'da bir stadyum.. Sri lanka ve ingiltere'nin kriket takımlarının karşılaşması başlamak üzere. Ancak maç sırasında ingiliz oyunculardan birinin dikkatini fazlasıyla dağıtan bir olay yaşanıyor. Topa doğru koşan oyuncunun çevresini kuşatan bu kargaların orada ne yaptığını hiç ama hiç anlamadığı yüzündeki ifadeden anlaşılabiliyor.Finlandiya Dünya Kayak Şampiyonası
Fotoğraf finlandiya'da dünya kayak şampiyonası sırasında çekildi. Kayak sporu herzaman tehlikeli sporlardan biri olarak bilinir, bu fotoğraf da bunu kanıtlar nitelikte. Avusturyalı sporcu ilk atlayışını gerçekleştirmiş ama şiddetli rüzgarın kurbanı olmuş. Havadayken rüzgar yüzünden dengesini kaybeden ve kafası üstü piste çakılan sporcunun kişisel felaketinin başladığı o an…Yanan Adam Festivali
Nevada Çölü'nde elde edilen bu ‘o’ an, 1986'dan bu yana her yıl düzenlenen Yanan Adam Festivali'nden bir kare. Her yıl buraya akın eden yaklaşık 20 bin Amerikalı'dan biri var bu fotoğrafta. ‘O’ an, gündemdeki filmi, ''İsa'nın Çilesi''ni çağrıştırıyor. Çöldeki kum fırtınası sırasında Hazreti İsa gibi yarı çıplak bir halde ellerini açmış, adeta çarmıha gerilişi simgeliyor fotoğrafta. Ve güneşe karşı, önündeki su şişesiyle fırtınada kendi çilesini dolduruyor gibi. Bu fotoğrafla Reuters fotoğrafçısı, 2004 New York Basın Fotoğrafları Yarışması’nda birincilik ödülüne layık görüldü.
Protesto mu?
Bombay'da çekilen bu portrede, ailesi tarafından başına takılan başörtüsüyle masum masum bakan bir kız çocuğu var. Siyah ve iri gözleri, kiraz gibi dudaklarıyla sevimli bir biblo misali, bir müslüman kız çocuğu bu… Ama biraz da şaşkınlık, ürkeklik var bu bakışlarda. Çünkü Fransız Hükümeti'nin devlet okullarında başörtüsünü yasaklamasını protesto için Fransız Konsolosluğu’nun önünde gösteri yapan büyüklerinin yanındayken çekilmiş bu ‘o’ an. Neyi, neden protesto ettiğini pek biliyormuş gibi de görünmüyor zaten…
Cocuk oyunu
Cafer Eser'in Bağdat'ta çektiği bir fotoğraf. Irak savaşından en fazla etkilenen şüphesiz çocuklar oldu. Tebarek de o çocuklardan biri. Evinin hemen önünde Irak Ordusu askerlerinin botlarını bile alamadan bırakıp kaçtığı uçaksavar bataryalarının patlamamış mermileriyle arkadaşlık ediyor. Olası bir yanlış hareketinin hayatına mal olabileceğini hiç düşünmeden, çocuk aklıyla mercek altına aldığı boş uçaksavar mermisinin içinde ne arıyor acaba? Aslında orada görebileceği tek şey de, ülkesinin şu an içinde bulunduğu günler gibi karanlık olsa gerek…
Baskilarin arttigi an
Venezuela'da muhalefet, Cumhurbaşkanı Hugo Chavez'in çekilmesi için ya da yeniden seçime gitmesi için protestolar aracılığıyla baskıları artıracağını açıkladı. Hugo Chavez ise bu girişimlerin ülkede istikrarı bozduğunu ilan etti. Fotoğraftaki bu gösterici ise durumunun biraz düzeleceği umuduyla bir protesto eylemine katıldı. Sonra da yakalanıp böyle götürüldü. Göstericinin umudu, sokakta yaşamaktan kurtulmaktı… O bir evsiz…
“Son dakika” Pulitzer’i
Dallas Morning News'den David Leeson’ın Irak’ta çektiği bu fotoğraf, 2004 Pulitzer ''Son dakika'' dalında birincilik ödülünün sahibi oldu. Amerikan Zırhlı Tugayı’ndan birlikler, bir Iraklı’yı abluka altına almış. Adam, şüpheli olduğu için durdurulmuş. Ama bununla da yetinmeyip, elleri havada yere yatırmışlar. Yerdeki dört asker, silahlarını ona doğrultmuş, tanklarsa onların arkasında bekliyor. Fotoğraf olarak ödüllük, ama içerik olarak pek de öyle görünmüyor.
Ozgürlügün kokusu
Fotoğraf Afganistan'da çekildi. Özgürlüğün tadını çıkaran bir Afgan var bu karede. 3oo gündür suçsuz yere hapiste yatan 34 tutukludan biri o. Soruşturma Komisyonu tarafından suçsuz bulundukları için serbest bırakılmışlar… Ve bu ‘o’ anda onlar için bir tahliye töreni düzenleniyor. Bu Afgan da elindeki çiçeği koklayarak demir parmaklıklar ötesindeki hayatı doyasıya içine çekiyor.
Gozlerdeki korku
Fotoğraf Irak’ta çekildi. Direnişçilerle Amerikan askerleri arasındaki son çatışmalardan birinin ardından elde edildi bu ‘o’ an. Jipin ön camındaki kurşun delikleri, gerilimin boyutlarını anlatmaya yetiyor. Ama gerilimi bu kurşun deliklerinden çok etkili anlatan bir ayrıntı var: Amerikan askerinin gözlerindeki korku…
Hesap sorma gözlerin içinde biraz belirmiş ama hüzün ağır basmış. Sanki çocuğun içindeki bir şeyler, ışığın da yardımıyla yüzlerce yıl önce yaşananları bir an hatırlatmak istemiş de 'o' anda AP Ajansı'ndan Arnulfo Franco deklanşöre basmış. Orta Amerika ülkelerinden Panama'da çekildi fotoğraf. Her yıl şubat ayında Panama'da bir festival düzenleniyor. Adı ''Congos y Diablo.'' Diablo, malum, şeytan demek. Congos ise Afrikalı kölelerin Panama’daki adı. Fastivalde İspanyol istilacıları ve köle tacirleri, korkunç şeytan maskeleriyle, congoslar yani siyah köleler de böyle temsil ediliyor. Hasılı çocuk, o dönemlerde yaşanan acılar ve atalarının karşılaştığı muameleler genlerine işlemiş gibi bakıyor. Sunucu ise, Afrikalı kölelerin Avrupalı istilacılar ve köle tacirlerini şeytan gibi görmesine takılıyor. Panama'da yaşayan Afrikalıların yanıldığını düşünüyor. ''Şeytan değildi onlar… Şeytan değildi..
Afganistan'da ülkenin sorunlardan ötürü ağır havasını biraz olsun hafifletmek için çocuklardan oluşan bir mini sirk kurulmuş. Kumpanya moral dağıtmak, ülkede zorlaşan gülümsemeyi dürtmek amacıyla güvenli kentleri dolaşıyor. 'O' andaysa Afgan Gezici Mini Sirki'nin elemanları gösteri için sıralarının gelmesini bekliyor. Giysilerindeki renk cümbüşü 'o' anda nasıl da baskın çıkmak için çaba sarfediyor. Buna karşılık çocukların yüzlerindeki ifade nasıl da ağır basıyor.
Bu kez bir önceki fotoğrafın tersi karşımızda duruyor. Birleşik Devletler'in Washington Eyaleti'ndeki Olympia Kenti'nin bir köşesinde bir evsiz elindeki yiyecekten mutlu gülümsüyor. Buna karşılık surat asan çadırlar dolayısıyla da 'o'anın geneli oluyor. Işık bile tedirgin görünüyor.
Nepal'in başkenti Katmandu'da Ordu Günü kutlamalarından bir enstantane… Asker kafasını ateşe sokuyor gibi görünüyor ama öyle değil. Bildik bir gösteriyi yapıyor. Yani kafasıyla kiremit kırıyor. Gösteriyi farklı kılmak için de kiremitlere akaryakıt dökülmüş ve tutuşturulmuş. Yani bu gösteri kafayla kiremit kırmada son nokta oluyor.
Endonezya'da ocak ayı başında meydana gelen ve yüzbinlerce kişinin evsiz kalmasına yol açan seller çekiliyor. O sıradaysa başkent Jakarta yakınlarındaki bir köyde çocuklar çamur bir bayırdan aşağı kayıyor.
Birleşik Devletler'in Kansas City Kenti'nde tarihi bir bar var. Bu barın da yine tarihi bir mekanı. Bar bir vakfa ait… Vakıfsa bir müzisyenler vakfı. 19'uncu yüzyıldan bu yana bu mekandaki doğaçlama caz seansları çok ünlü. Tarihi boyunca çok tanınmış, efsane cazcılar bu seanslara katılmış. Kansas City Kenti'nin belediyesi bu mekanda içki satışlarını yasaklamış ve dolayısıyla da vakfın barı müşteri kaybetmeye başlamış. Cazseverler bu simgesel mekanın iflas etmesinden endişe ediyor. 'O' andaysa ünlü doğaçlama seanslarından birinde Steve Lambert çalıyor. Işık da müziğe uyum sağlamış cazın ruhuna uygun bir şikayet müziği renklendiriyor
Demir parmaklıklar gerisindeki bu genç Filistinli. Sık sık olur ve fotoğraf anı dondurmasına rağmen hareket edecekmiş gibi görünür. Bu da öyle O anlardan biri. Batı Şeria'dan İsrail'e geçerken kontrol noktasında bir havan topu mermisiyle yakalanmış. Hani biraz daha bakmaya devam etsek yutkunup bir şeyler söyleyecekmiş gibi duruyor. Pişmanlık mı dile gelecek yoksa öfke ve kararlılık mı? Bu bilinmiyor…
İsrail askerlerinin açtığı ateş sonucu ölen ve organları İsrailliler'e bağışlanan 13 yaşındaki Filistinli Ahmet'in arkadaşları, cenazeyi almadan önce morgda bekliyor. Ahmet'in içinde bulunduğu dolabın, el izleriyle kan lekeleriyle dolu, ilgisizlikten ve belki de ölümün bıkkığınlığından kirli kapaklarında, başka acı öyküler dolaşıyor. Hatta morgda bekleyen öteki çocukların oralarda çok kullanılan bu soğuk dolabın kapağındaki yansımaları, Filistin'de ölen öteki çocukların ruhları gibi duruyor.O an, daracık ve soğuk bir mekanda Ahmet'i ve Ahmet gibilerini anlatıyor.
İsrail'de çekilen bir fotoğraf. İsrail askerinin hedefinde tabi ki bir Filistinli gösterici var. Batı Şeria'da inşa edilen güvenlik duvarını protesto etmek isteyen bir yaşlı Filistinli'ye, içinde plastik mermi bulunan tüfeğiyle ateş ediyor bu İsrail askeri. O tam tetiğe bastığı anda bir foto muhabiri de deklanşöre basıyor ve işte bu o an ortaya çıkıyor…
Filistin'de Refah Mülteci Kampında çekilen bir fotoğraf. O anda en büyüğünden en küçüğüne kadar herkesin yüzünde mutsuzluk ve endişe duygusu okunuyor. Yatakta yatan engelli Sami ve ailesinin geri kalanı, İsrail askerleri evlerini yıktığından bu yana bu tek göz odada yaşıyor. Ancak İsrail askerlerinin bu odayı da yıkmasından endişe ediyorlar. O anda o odada bulunan kimse için hayat yolunda gitmiyor..
Fotoğraf, mekanın ipucunu veriyor. Ortadoğu'da Filistin tarafında ateşli silahların tetiklerine eskisi kadar basılmıyor. Böylelikle intifadanın, yani başkaldırının simgesi sapanlar geri dönüyor. Bu arada da İsrail duvar inşaatına devam ediyor ve o anda, duvarın inşaatını protesto eden gençler, İsrail askerlerine taş atıyor.
İsrail askeri el bombasını daha ileriye atabilmek için bütün vücudunu kullanıyor. Sarsma etkili bomba elinden çıkıyor, hedefine varıp patlıyor. Hedefteyse İsrail'in ördüğü güvenlik duvarını protesto eden Filistinli gençler bulunuyor. Peki onlar silah olarak ne kullanıyor? Askerin arkasındaki ayrıntı bu soruya yanıt veriyor: Karşıdan fırlatılan ve düşüp de patlamayan taşlar…
Yine Ramazan’ın birinci günü. Bu kez Filistin. Ramallah’ta iftardan hemen önce ibadet. AP Ajansı’ndan Muhammed Muheisen, Filistin sorununun ışığı yutan yorgunluğuyla bu mesele içinde Filistinlilerin neredeyse tek umudu inancın ışığını duvarda biraraya getirmiş. Ve ışıktan çerçeve içine uzanan gencin öfkeyi bırakışını da yakalamış. (AP Photo/Muhammed Muheisen)
Amerika’nın Washington Eyaleti Bremerton Kenti’nde bir inşaatta çalışan işçiler. Yapı bir gökdelen olacak. Bulutların bunu bilircesine ‘o’ an’da meydan okur gibi bir halleri var.
Ölümü de göze alıp, Afrika sahilinden uyduruk teknelere doluşup İspanya’ya bağlı Kanarya Adaları’na gidiyorlar. Amaçları İspanya’ya, oradan da Avrupa’ya kapağı atmak. Yolda ölüyorlar ya da artık onları bulmayı uzmanlık haline getirmiş İspanyol sahil güvenlik ekiplerine yakalanıyorlar. Bu ikisi geçirdikleri korkunç dehşet yolculuğunun ardından yakalandıktan sonra kıyıda oracıkta dinleniyorlar. Biri dalıp gitmiş. Fotoğrafı daha büyütüp baktık. Diğerinin ışıksız, donuk gözleri umudunun ölümünü anlatmış. Beton zemine uzattığı eliyse insanca bir hayat için aradığı yardımı bulamamanın tükenişiyle bükülmüş. (AP Photo/Arturo Rodriguez)
Hindistan’ın Başkenti Yeni Delhi’de bir genç köpükler içinde yüzüyor. Köpükler ne kadar masum görünüyor. Ama burası Yamuna Nehri. Köpükler de nehirdeki aşırı kirliliğin sonucu. Yüzücünün arkasında bıraktığı iz de ölmekte olan bir nehrin gencin yüzmesini fırsat bilerek dışa vurduğu cılız yakınması… (Reuters)
ABD’nin Nebraska Eyaleti’nde üç genç binici Western Pleasure Finals adlı at terbiyesi yarışmasında sıralarının gelmesini bekliyorlar. Bu yarışmalarda zerafet öne çıkıyor. Işık da sanki bunu biliyormuş gibi, gençlerin silüetlerini zarif zerreler yerleştirerek çiziyor. (AP Photo/The Grand Island Independent, Barrett Stinson)
İlkokula başlandığında, ilk gün ya da günler birinci sınıf öğrencilerinin velileri de genellikle çocuklarına eşlik ederler. Ancak fotoğraf bu eğilimin daha ötesini anlatıyor. Zira Çin’deki okulun spor salonunda veliler gece de kalıyorlar. Dahası var. Okul diyoruz, öyle ama burası bir üniversite. Uyuyanlar da üniversite birinci sınıf öğrencilerinin velileri. Foto muhabiri başka kültürlere garip gelecek bu alışkanlığı yukarıdan çekerek esprili bir desene dönüştürüyor. (Reuters)
Bu ünlü heykeldeki kişinin Dante olduğu söylenir. Zaten Auguste Rodin de bu heykeli Dante’nin İlahi Komedya’sı temalı bir seri heykel arasında üretmiştir. Kendi deyişiyle Dante’yi Cehennem’in kapısında şiirini tasarlarken fikrin oluşmasını esinin geldiği anı tasvir etmiştir. ‘O an’ ne kadar esprili olursa olsun bu heykelin efsane niteliğini pekiştiriyor. Amerika Kansas’taki müzede görevli hassas yere sıvı püskürtüyor. Heykel o kadar muhteşem ki, düşünce o kadar derin ki, hassas yere püskürtülen sıvıya rağmen kılını kıpırdatmaması şaşırtmıyor. (David Eulitt / The Kansas City Star)
İspanya’nın Bask Bölgesi’ndeki bir fiestada “eğlenceli” bir yarışma. Amaç, uzaktan atlayıp bir ipe asılı ölmüş kazın kafasını koparmak. Işığıyla,hareketin yakalanışıyla pek çok açıdan başarılı bir fotoğraf. Hatta o ipin kompozisyona önce sakil gibi gelecek yerleştirilişi de başarılı. Çünkü böylece eğlencenin saçmalığı ortaya konuyor. (AP Photo/Alvaro Barrientos)
Brezilya'da devlet başkanı Luiz Lula Da Silva yeniden seçildi. Sao Paulo'da yapılan kutlamalar sırasında AP foto-muhabir Andre Penner Lula'nın portresini beline dolayan seçmene odaklandı. Belki de Lula'yı bu seçimde de karınlarının daha iyi doyması beklentisiyle yoksulların taşıdığını göstermek istedi. (AP Photo/ Andre Penner)
Hindistan'ın Rajasthan eyaletindeki Pushkar kenti, her yıl Ekim sonu Kasım başında 7 gün süreyle büyük bir fuara sahne olur. Ülkenin dört bir yanından köylüler, hayvanlarını, sığırlarını, atlarını ve develerini satmak için buraya götürür. Bu alış-veriş beraberinde eğlenceyi, festivali ve farklı ürünlerin pazarlarını da buraya sürükler. Bir de turizmi… Pushkar deve fuarı artık geleneksel bir etkinlikten öte turistik bir olay olmuştur. 'O'' an'da develer bakıcıları eşliğinde gün batımında karınlarını doyurmaktadır. Ve belki de 'o' an, Pushkar Deve Fuarı'nın turizmden arınmış sade halinin kendini gösterdiği andır. (AP Photo)
Bolivya'da bir anma töreninde çekilen bir fotoğraf… Bir yıl önce polisle bir çatışmada hayatını kaybeden 32 kişinin yakınları, onları anmak için bir gösteri düzenliyor. Ölenlerin fotoğrafları ve çiçeklerle anma törenine gelmişler, ama bu gösteriyi de polis kontrolü altında yapmak zorunda kalmışlar. Çiçekler, barışçıl bir gösterinin simgesi, ama aynı zamanda geçen yılki gösteride öldürülen 32 kişinin de simgesi…
Daytona International yarışlarında çekilen bir fotoğraf… Otomobil yarışları heyecanlı olduğu kadar tehlikelidir. Üstelik tehlikeyle karşılaşmanız için otomobili kullanıyor olmanız da gerekmez. İşte teknik servisteki görevlilerden biri de 'o' anda bir tehlike atlatıyor. Bu görüntüdeki görevliye otomobil çarpmamış, o sadece pit stop çizgisini kaçıran otomobilin darbesinden kurtulabilmek için akrobatik bir gösteri yapmış…
Güneşin insanları
National Geographic Türkiye Dergisi'nin Aralık sayısından bir fotoğraf. Saner Şen, 'o' anda yaşlı kadının yüzündeki binlerce yıllık birikimi gösteren ışığı yakalayıvermiş. Bu memleketi bizimle paylaşan bir topluğun unutulmuş, bir kenara itilmiş hikayesini anlatıyor bu fotoğraf. Bir Ezidi o… Memleketimizde kalan 500 ezididen biri. National Geographic Türkiye Dergisi'nin Aralık sayısındaki makalelerden biri, geleneklerini yaşatmaya çalışan bu insanları anlatıyor.
***
Che Guevera
Sosyalist Küba'nın Castro ve puro gibi simgelerinden biri Che Guevera. Fotoğraf, Santa Clara'da bir gösteri sırasında çekilmiş. Che, sağlığında hiç alakası olmadığının tersine, mücadele ettiği kapitalizmin de kullandığı bir figür artık. Boşuna değil bu, onca renk hengamesinin arasında bile küçücük bir fotoğrafı bakışları üzerine çekebiliyor ve insanları etkilemeye devam ediyor
***
Vagonların arasında
Fotoğraf Kamboçya'dan. Hareket halindeki bir trenin iki vagonu arasında, aslında tehlikeli anlar ama onlar pek de tehlikeyi takmıyorlar. Çünkü bunu hep yapıyorlar. Bilet parası vermemek için yani bedava yolculuk için bu riski göze alıyorlar. Biri sigara içiyor, biri azığından atıştırıyor, biri de de etrafı seyrediyor
***
Maskeli yürüyüş
Fotoğraf, Almanya Bavyera'dan. Her yıl Noel'den 20 gün önce düzenlenen ''Krampusse'' yürüyüşünde, iki gün boyunca bölgenin bekar erkekleri hayvan derileri ve maskeleriyle garip sesler çıkararak evden eve dolaşıyor. Amaç, bu maskeyle çelişse de şans getirmek. İnanışa göre bir diğer amaçsa aylaklığı cezalandırmak. İşte bu, maskenin ifadesine uygun düşüyor.
***
Kaplıca keyfi
Japonya'da iki makak maymunu, kış soğuğunda kaplıcanın keyfini çıkarıyor. O arada da biri, maymunlar aleminde sevgiyi ifade etmenin en geçerli yolunu uyguluyor. Topluluğun diğer üyesinin bitini, piresini ya da haşeresini ayıklıyor.
Felaketin ortasında
Geçtiğimiz hafta Filipin'i vuran tayfun, 740 kişinin ölümüne yol açtı. 754 kişiyse hala kayıp. Çok sayıda ev yıkıldı, ağaçlar yerinden söküldü. Bu fotoğrafın çekildiği küçük şehir de sular altında kaldı. Yardım kuruluşları, belediyeler aracılığıyla gıda yardımı dağıtmaya başladı ve 8 Aralık günü çekilen bu ‘o’ anda bu küçük çocuk, felaketin ortasında AP foto muhabiriyle yalnızlığını paylaştı
***
Yeni dönemin ateşi
Fotoğraf Afganistan'dan. Gün ağarmak üzere, hava soğuk, Özbek kökenli Afgan, ateş yakarak ısınmaya çalışıyor. Atlarıyla gelmişler. Bu insanlar, ülkenin geleneksel sporu buzkaşi oyuncuları. Toprak sahada at üstünde oynanan bir keçi postunun kapışıldığı bir oyun bu. Ufukta güneş doğacak, Karzai yemin edecek, ardından da yeni dönemin şerefine Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı, Savunma Bakanı ve diğer üst düzey konukların önünde buzkaşi oynayacaklar. Yeni dönemin güven veren sıcaklığı birazdan doğacak güneş kadar yakın mı? Yoksa önlerindeki ateş kadar yalnız ve zayıf mı? Bunu zaman gösterecek.
***
Düşünce balonları
Hrıstiyan alemi için Noel yaklaştıkça, uluslararası ajanslardan gelen Noel'le ilgili fotoğrafların sayısı da artıyor. Bu fotoğraf da Almanya'nın Hamburg kentinde çekilmiş. Bir şirketin düzenlediği Christmas partisinde çocuklar, ışıklandırılmış balonlar arasında eğleniyor ve o arada bu 'o' an, yeryüzünün diğer çocukları için adeta düşünce balonları oluşturma çağrısı yapıyor.
***
Ayrıntı
Işık, Mezopotamya'da fotoğrafçılara ayrıcalık tanır. Bunun tipik bir örneğini görüyoruz. Güneşin batışı sırasında Bağdat semalarını gösteriyor bu 'o' an ve gökyüzünde 'o' anda ufacık görünen bir balon Bağdatlılar’ı gözlüyor. Böylelikle fotoğraf, küçücük ama etkili bir ayrıntıyla haber fotoğrafına dönüşüyor.
Mutlu anlar
Fotoğraf, Güney Afrika'dan. Bebeklere sahip olmanın mutluluğunu, birinin duruşundan diğerinin bakışlarından anlıyoruz. Her ikisi de HIV virüsü taşıyor ve ‘o’ anda bir yardım kuruluşununun düzenlediği Noel partisinde eğleniyor. Ama işin tuhaf tarafı, temsil edilen bu mutluluk anlarını hayvanlara yardım kuruluşuna borçlu bulunuyorlar.
***
Ödül kutlamaları
Hindistan Darmsala'da bulunan sürgündeki Tibet Parlamentosu'nda Tibetli sürgün çocuklar, parlamenterleri bekliyor. Birazdan bir gösteri sunacaklar. Liderleri Dalai Lama'nın Nobel Barış Ödülü’nü alışının 15'inci yılı şerefine dans edecekler. Dünyaya da Çin'in işgali altındaki Tibet'in ulusal gün olarak naçizane Nobel Barış Ödülü’nü kutlamak durumunda kaldığını anlatacaklar.
***
Emeğin elenişi
Bu eller ekmek yapıyor ve ayda 45 dolar kazanıyor. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı tarafından kurulan bir fırın burası. Kabil’de bu fırınlardan 90 tane daha var. Eşini kaybetmiş yaklaşık 2 bin kadın çalışıyor buralarda. Yoksul Afgan aileleri için marketlere üç kat az fiyata ekmek veriyorlar. AP muhabiri Emilio ne demek istedi acaba? Emeğin pul pul dökülüşünü mü göstermek istedi?
***
Günbatımında kiteboard
Venezuela sahillerinden bir fotoğraf. Sörfçü Mike Blomwall dalgaların üzerinde sıçrayıp başaşağı geldiği anda çekilmiş. Ellerine bağlı iplerin üzerinde dev bir uçurtma var. 'O' an, güneş batarken elde edilmiş. Bu nedenle sörfün altında da gün batımı manzarasının yansıması var.
***
Tabiatın güzelliği
Avustralya'da tabiatın hoş bir sürprizi. Yıldızların gösterilerini henüz alçakgönülülükle yaptığı gün batımında, pırıl pırıl gökyüzü sahnesine birkaç davetsiz misafir giriyor. Elektrik yüklü bulutlar öfke gösterilerine başlamak üzere. Yeni Güney Galler Bölgesi halkı da bu gösteriyi merak ve umutla izliyor. Umutla izliyor çünkü o bulutların yağmur bırakmasını arzu ediyorlar çünkü bu bulutları 2 yıldır bekliyorlar. Bölgedeki kuraklık yüzünden 2 yıldır pamuk ekemiyorlar.
Ayrı yüzler aynı kaderde birleşince
Filistin'den gelen fotoğraflarda ya çatışma ya yıkıntı ya da bir cenaze var. Gazze Şeridi'nde Han Yunus Kampı’na yönelik İsrail Operasyonu sırasında ölen Şadi El-Hadad'ın yakınları Filistinli genci uğurluyor. Acının doruğa ulaştığı anlarda insanların gözlerinin ışığının söndüğünü gösteren bir 'o' an. Yine de ışık inatçı, sanki hüznü göstermek için elinden geleni yapmış. Önce yüzlerde acıyı resmetmiş sonra da gözlerin içindeki acıyı, süzülen yaşlarda göstermiş.
***
Susuz kalan topraklar için
Fotoğraf Hindistan'dan. Allahabad'da bir grup çiftçi, protesto gösterisi yapıyor. Önde kendini boyunduruğa bağlayan bir çiftçi görülüyor. Göstericiler yerel yönetimden su istiyor. Gösterinin nedenini bilince fotoğraf bize her yerinde susuzluğu da gösteriyor.
***
Sade ve erdemli
Amerika'da bir topluluk vardır, Amishler. Teknolojiyi redderler ve kendi hallerinde yaşarlar. Fotoğraftaki gencin bağlı olduğu topluluğa da Avrupa'nın Amishleri deniyor. Almanya'da yaşıyorlar ve Slav kökenliler. Vendler ya da Sorblar olarak biliniyorlar. Bu 'o' andaysa yüzyıllardır süren geleneklerinden birini yerine getiriyorlar. “Çocuk İsa''yı temsil eden bu genç, birazdan ev ev gezip hiç konuşmadan armağanlar dağıtacak. Son hazırlıklar sırasında 'o' andaki duruşu, geleneğe bağlılığı ve modern hayattan mümkün olduğunca uzak, sade yaşantının erdemini anlatıyor.
***
Elektrikli bir an
Gizemli bir dahiydi. Bugün radarın hatta tıpta kullanılan MR'ın mucidi olduğu söylenir. Sağlığında kıymeti pek bilinmedi. Öldükten sonra ise rastlayanlar bu tür gösterilerde adını duyar. Yüzeysel bir araştırmada elektrik ışığının sihirbazı olarak karşınıza çıkar. Fotoğraftaki gibi gösterileri yapanlar ekmek paralarını ona, Nikolai Tesla'ya borçludur. Singapur'da demirden zırh giymiş bir adam, Tesla jenaratöründe üretilen 3 buçuk milyon voltluk elektrik altında yapay yıldırımla gösteri yapıyor.
***
Su altında
Işığın, suyun ve insanoğlunun sportif çabasının ortaya çıkardığı bir 'o' an. Almanya'da yapılan Dünya Yüzme Şampiyonası’nda Amerikalı yüzücü Ed Moses, 200 metre kelebekte nefesini verip su üstüne çıkmadan az önce.
Korkulu Noel bekleyişi
Noel'e 4 gün kaldı. Sadece Hristiyan alemi için değil, aslında tüm dünyaya iyi niyet, umut, barış mesajları veren günlerdir böyle günler. Tıpkı ramazanlar, kutsal şabatlar gibi. Siyahıyla, beyazıyla, sarısıyla tüm insanlığın bayramı bu günler. Fotoğraf, Güney Afrika'da çekilmiş. Yine de kara Afrika'nın bahtı ağır basmış, çocuklar ürkmüş. Ekmek parası uğruna, Noel Babalık yapan gençse eğreti bıyığı ve sakalıyla uzaklara dalıp gitmiş.
***
Sivil devrim inadı
İşte gerçek sakalıyla Noel Baba’yı andıran bir insan. Üstelik Ukrayna'da St. Nikola Günü kutlamalarından bir 'o' an. AP Ajansı'ndan Efrem Lukatsky, günün anlam ve önemi için mi bu insanı seçti acaba? Çünkü Ukrayna'da St. Nikola Günü’yle siyaset birbirine girmiş durumda. Fotoğraf Ukrayna'da Yuşenko taraftarlarının St. Nikola Günü gösterisinde çekildi. Ukrayna zor bir dönemden geçiyor. Zehirlenen Yuşenko'nun yüzündeki tahribat gibi destekçilerinin de bu zor süreçte yaşadıkları yüzlerine yansımış. Başkent Kiev Meydanı’nda Noel Baba’ya benzeyen bir muhalif yorgun ve bitkin, mitingi izliyor. Ama içindeki sivil devrim inadını yitirmediği gözlerinden anlaşılıyor.
***
‘Yolunuz açık olsun!’
Asker uğurlamak zordur. Türkiye, Amerika, Çin de olsa farketmez. Ailelerden ayrılmak, bir bilinmeze gitmek, eşten, evlattan, kardeşten ayrılış hüzünlü bir vedadır. Şangay Tren İstasyonu'nda bir grup genç, asker ocağına uğurlanıyor. ‘Yolunuz açık olsun’ diyen ailelerin sevgi dolu elleri, yüzlerinde sıcak bir gülümseme yaratıyor. Işıksa özlemi ve ayrılığın hüznünü ellerde ama özellikle parmakların ucunda anlatıyor.
***
Mutlu bir an
Hindistan ve Pakistan nükleer güce sahip iki komşu ülke. Ülkelerarası barışı geliştirmek amacıyla 22 Pakistanlı çocuk, 3 haftalık bir gemi turuna çıktı. Fotoğraf, Bombay açıklarında Arap Denizi’nde yapılan bir tekne turu sırasında çekilmiş. Tura katılan Pakistanlı öğrencilerden 14 yaşındaki Şama'nın silüeti teknedeki 'o' anlık da olsa mutluluğu ölümsüzleştiriyor. Ufuktaki kalender aydınlık da gelecek kuşakların barış umudunu temsil ediyor.
***
Tabiatın içinde yoksulluk
Hindistan'ın kuzeyi Keşmir, çok soğuk günler yaşıyor. Ama herşeye rağmen ekmek parası çabası sürmek zorunda. Srinagar Eyaleti'ndeki Dal Gölü'nde bir Keşmirli pazara sebze götürüyor. Fotoğrafın gerçeği bu. Elbette bu 'o' ana ''Hiçbir insanoğlu tabiatı tabiat kadar güzel resmedemez fotoğrafsa bu sanata aracılık eder'' diye bakılabilir. Yani sözün kısası bir bakış açısıyla yoksulluk, bir bakış açısıylaysa çok güzel bir manzara var bu fotoğrafta.
Haiti’de öfke
Haiti son bir yıl içinde zor günler yaşadı. İç savaş yetmezmiş gibi Jeanne Kasırgası da halkı vurdu. Felakette binden fazla insan öldü. Bu insanların çoğunluğu Gonaive kentindeydi. Bir kent çamur altında kaldı. Fotoğraf, hayatta kalabilenlerin yaşam mücadelelerinden bir kesit sunuyor. Bir kamyondan halka gıda yardımı dağıtılacak ve sabır tükenmiş. 'O' anın bütününe ''kara bir çaresizlik'' sinmiş. Kompozisyonun odağına ise bembeyaz bakışlardaki ''kara öfke'' damgasını vurmuş.
***
Açlık ve kuraklık: Etiyopya
Etiyopya'da 1980'li yıllardaki felaket yine kapıda. Ülkede yine kuraklık var, dolayısıyla açlık baş gösteriyor. Yiyecek arayan Etiyopyalı kadın, Reuters fotoğrafçısı Radu Sighetti'nın objektifinden duyarsız dünyaya bir mesaj gönderiyor.
***
Mutlu anlar
Siyah insan hiç yok yere yüzyıllarca çok çekti emperyalizmden. Aslında hala da çekiyor. Fotoğraf, Birleşmiş Milletler'in Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki bir mülteci kampında çekilmiş. İtur Bölgesi’nin başkenti Bunia'da, çadırlarda yaşayan insanlar, son beş yıl içinde etnik çatışmalar yüzünden buralara gelmişler. Bu çocuklar gülümsüyor çünkü burada doğup büyüdüler, yani daha iyisini görmedikleri için mutlular.
***
Sporda emperyalizm etkileri
Fotoğrafta emperyalizmin etkisini görüyoruz. Kriket, İngiliz asilzadelerin ya da zenginlerinin oynadığı bir oyundu ama sömürgelerde bu spor, geniş halk kitleleri tarafından çok sevildi, benimsendi. Eski sömürgelerde bu spor hala yoksul gençlerin eğlencesi ve umudu. Fotoğraf, anlattıklarımızda saklı hüznü anlatıyor sanki.
***
Hız ve estetik
Rus sporcu Tatyana Basova, Rus Grand Prix'sindeki kısa programında dönüş hareketini yapıyor. Düşük enstantaneyle elde edilmiş ‘o’ an, bu sporun estetiğini ve seyredenlerde yarattığı duyguları temsil ediyor.
- Bu konuyu yanıtlamak için giriş yapmış olmalısınız.