Van Dijk’in söylem çözümlemesi modeli
Haberi çözümlerken makro ve mikro yapılar arasında analitik bir ayrım yapar. Haber söylemindeki makro yapı haberin hiyerarşik bir şema içinde düzenlenmesini sağlar. Haber başlıkları, üst-alt başlıklar, spotlar ve girişler haber hakkında genel bir fikir verir. Ana metinde ana olaylar, arkaplan bilgileri, bağlam, tarih, sözlü tepkiler ve yorumlar vardır. Mikro yapılarda sözcük seçimleri, sözdizimsel yapı, bölgesel ve küresel uyum, haberin retoriği gibi mikro çözümlemeler yapılır.
Sözcük seçimi: Örneğin siyasal nitelikli toplumsal olayların verilişinde devleti ve polis gücünü haklılaştırmak
Sözdizimsel yapı: Örneğin cümlelerin aktif ya da pasif oluşu, sorumluluk atfı açısından önemli sonuçlar doğurur.
Bölgesel uyum: Ard arda sıralanan önermeler arasında kurulan ilişkileri niteler
Küresel uyum: Metnin bütünlüğü içindeki anlamsal uyuma gönderme yapmaktır.
Retorik: İnandırıcılığ artırmak için kullanılan stratejiler (alıntılar, rakamlar, abartılı tanımlamalar vs.) |