İş Değerlendirilmesi

ü Bütün ücret alanlarını kapsamak ve doğru ücret miktarlarını temsil etmeli,
ü Her tip işi, karakteristiklerini ve görevlerin dağılışını temsil etmeli,
ü Standardize edilmiş, işi bilinen işleri temsil etmeli.

Bu özellikleri kapsayan anahtar işlere örnek olarak;

• İmalat işçisi : İmalatın herhangi bir safhasında tarif edilmiş rutin işleri yapar,
• Aşçı : İşletmede işçilere verilen yemekleri hazırlayan kişi,
• Şoför : Her türlü motorlu araçları kullanan, basit bakımlarını yapabilen kişi,
• Makinist : Her türlü cihazı, düzgünce kullanan, tamir-bakım-ayarlarını yapar,
• Atölye ustası : Tamir-bakım ve yenileme faaliyetlerinde ortaya çıkan atölye imalat işlemlerinin yürütülmesini sağlayan ve nezaret eden kişi.

Anahtar işler seçildikten sonra işlerle ilgili gerekli açıklamalar yapılır. Belirlenen faktörlere göre tek tek karşılaştırılarak derecelendirilir ve bir skala oluşturulur. Bu skala doğrultusunda tüm işler değerlendirilerek iş değerlemesi yapılır.

Tablo 1.1 : Anahtar İşlerin Derecelendirilmesi

Yöntem yararları ve sakıncaları

• Puan yöntemi dışında, sınıflandırma ve sıralama yöntemine göre işler daha sistematik bir karşılaştırmaya gidilmiştir,
• Anahtar işlere ödenen ücret miktarının doğru kabul edilmesi ve diğer bütün ücretler buna göre hesaplanır,
• Yöntemi işçilere açıklama zordur.

1.1.1 Puan yöntemi

İş değerlemesi yöntemleri arasında en çok kullanılan yöntemdir. Faktör karşılaştırma gibi işlere sayısal değerler vererek değerlemeye çalışan kantitatif bir yöntem olan puan yöntemi faktör-puan sistemi olarak da bilinmektedir. İş tanımları dikkatlice hazırlandığından uzmanlar arasındaki değerleme farklılıkları çok daha azdır. İş değerlerinin puan ile ifade edilmesi, iş sınıflarının ayrılmasına ve dolayısıyla ücret tarifelerinin oluşturulmasına büyük yarar sağlamaktadır. Yargısal hatalar en aza inebilmekte ve objektif değerleme yapılmaktadır. Buna karşın sistemin kurulması, sisteme göre değerlemenin yapılması güç, karmaşık ve uzun işlemleri gerektirir, oldukça maliyetlidir.